A cidade de Santiago conmemorou este 23 de febreiro o 189 aniversario do nacemento de Rosalía de Castro, nada na capital galega en 1837. A xornada desenvolveuse con diferentes actos institucionais e culturais impulsados pola Fundación Rosalía de Castro, así como coa publicación dun bando municipal no que a alcaldesa, Goretti Sanmartín, reivindica a actualidade do pensamento da autora.
A praza de Vigo, lugar vinculado ao seu nacemento, acolleu pola mañá un acto público que se iniciou coa interpretación da Alborada de Rosalía a cargo dos Carapaus. No encontro participaron escolares dos colexios Quiroga Palacios e Cluny, que interviñeron na homenaxe xunto coa tradicional ofrenda floral.
No acto estiveron presentes, ademais da rexedora compostelá, o conselleiro de Cultura, José López; a deputada de Lingua da Deputación da Coruña, Sol Agra; o alcalde de Padrón, Anxo Arca; o presidente da Asociación de Veciños Raigame, Xosé Manuel Durán; e o presidente da Fundación Rosalía de Castro, Anxo Angueira, así como integrantes da Corporación municipal.
Durante a súa intervención, Sanmartín destacou o carácter inconformista da escritora e incidiu en que “foi unha muller que se adiantou en moitas das súas ideas e propostas á propia Virxinia Wolf, dicindo que ela quería vivir do que escribía, un paso fundamental para o resto de escritoras que viñan detrás”. A alcaldesa afirmou tamén que “Santiago de Compostela é unha cidade literaria” e vinculou esta condición á figura de Rosalía e á súa “mensaxe transgresora, de liberdade, de solidariedade e de xustiza social, absolutamente imprescindible”.
ACTO NO PANTEÓN DE GALEGOS ILUSTRES E LECTURA DE POEMAS
A programación continuou no Panteón de Galegas e Galegos Ilustres, onde se celebrou un acto con lectura de poemas e actuacións musicais. A cantante Uxía e o músico Javier Ruibal participaron nunha sesión que concluíu, novamente, coa interpretación da Alborada de Rosalía e cunha degustación do denominado Caldo de Gloria, elaborado polo cociñeiro compostelán Iago Pazos.
Paralelamente, o concelleiro de Urbanismo e Vivenda, Iago Lestegás, tomou parte no acto central organizado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega baixo o lema #maiselestaménperdidos. A escritora Eva Veiga foi a encargada de ler o manifesto anual, tras a intervención do presidente da entidade, Cesáreo Sánchez Iglesias, e as actuacións da Asociación Cultural e Musical Solfa. Lestegás participou tamén na lectura de poemas, escollendo para a ocasión ‘¡Pra a Habana!’.
UN BANDO QUE APELA Á CONCIENCIA COLECTIVA
Coincidindo coa efeméride, a alcaldesa fixo público un bando no que formula a pregunta de que muller sería hoxe Rosalía e que causas defendería. O texto subliña a súa dimensión como figura “consciente e comprometida”, que escolle a lingua como ferramenta de cohesión social e que ergue a voz fronte á inxustiza.
No documento, a rexedora sinala que “mentres a avaricia sen límite continúa devorando o planeta, mentres os intereses duns poucos priman por riba de pobos enteiros, mentres as mentiras e a desinformación toldan as xanelas polas que miramos, temos sinalados no calendario fitos cos que espertar a conciencia. Un deles é, cada 23 de febreiro, o Día de Rosalía”. O bando conclúe cun chamamento a “seguir traballando por ese mundo e esa Compostela que queremos”.
FESTIVAL NA PRAZA DE MAZARELOS
A conmemoración estendeuse ao conxunto da fin de semana coa celebración do Festival Rosalía, que acadou a súa oitava edición na praza de Mazarelos e noutros espazos da cidade. A alcaldesa inaugurou o sábado o certame, no que definiu a autora como “referente” do Rexurdimento e salientou que “sen ela seriamos diferentes”.
Con este conxunto de actividades, Santiago reafirma cada 23 de febreiro o seu vínculo coa escritora e consolida unha programación que combina actos institucionais, participación cidadá e propostas culturais arredor da súa figura.

