A alcaldesa de Santiago de Compostela, Goretti Sanmartín, puxo o foco na seguranza alimentaria como unha cuestión “básica e estratéxica” para a sociedade galega durante a presentación do Informe Anual do Eixo Atlántico, celebrada no Consello Económico e Social de Galicia. No acto, Sanmartín salientou a necesidade de garantir que toda a poboación teña acceso estable a alimentos suficientes, seguros, saudables e a prezos accesibles, especialmente nun contexto marcado por crises recentes e pola vulnerabilidade das cadeas globais de subministración.
Na súa intervención, a rexedora compostelá subliñou que Galicia conta cunha longa tradición agraria e mariñeira que forma parte da súa identidade económica e territorial, cun sector agroalimentario e pesqueiro de calidade e cun tecido baseado maioritariamente en pequenas e medianas explotacións. Neste sentido, lembrou tamén o peso da gastronomía como atractivo da cidade, sinalando que Santiago recibe visitantes que buscan unha experiencia vencellada a produtos de proximidade e de alta calidade.
Sanmartín advertiu de que a produción de alimentos leva aparellada unha responsabilidade crecente coa natureza e co territorio. A alcaldesa vinculou a seguranza alimentaria coa protección do solo, a xestión da auga, a biodiversidade e a loita contra o cambio climático, defendendo a necesidade de ecosistemas saudables para asegurar unha produción sustentable a medio e longo prazo. Segundo indicou, a pandemia da COVID-19 puxo de manifesto as debilidades dun modelo excesivamente globalizado, con interrupcións no abastecemento e fortes oscilacións de prezos que afectan especialmente aos fogares máis vulnerables.
A alcaldesa incidiu en que a aposta pola produción local e de proximidade non é só unha cuestión económica, senón tamén social e territorial. Ao seu xuízo, reforzar os circuítos curtos de comercialización contribúe á creación de emprego no rural, á loita contra o despoboamento, ao mantemento do territorio e á redución da pegada ambiental asociada ao transporte de alimentos a longa distancia.
Neste marco, destacou o papel dos concellos na construción da seguranza alimentaria desde o ámbito local. Entre as ferramentas municipais mencionou o apoio aos mercados locais e ás prazas de abastos, a promoción de canles directas entre produtores e persoas consumidoras, a incorporación de criterios de proximidade e calidade na compra pública —como nos comedores escolares ou nos servizos sociais—, así como programas de loita contra o desperdicio alimentario e accións de educación e sensibilización para un consumo responsable.
Sanmartín apelou tamén á coordinación das políticas públicas entre as distintas administracións, desde Europa ata o ámbito municipal, e chamou á corresponsabilidade da cidadanía nas decisións de consumo. Nesa liña, referiuse ao debate arredor do acordo comercial entre a Unión Europea e Mercosur, apuntando ás preocupacións existentes polo seu posible impacto sobre o medio rural galego e portugués, así como sobre a calidade e a sustentabilidade dos produtos alimentarios.
Como reflexión final, a alcaldesa quixo poñer en valor o papel das mulleres no sector agroalimentario e na vida rural, ás que definiu como un piar fundamental historicamente pouco recoñecido. Defendeu a necesidade de avanzar en igualdade, liderado feminino e relevo xeracional para garantir o futuro do rural e a continuidade da produción alimentaria.
A presentación do informe contou coa participación dos seus autores, Arlindo Cunha e Fernando González Laxe, aos que Sanmartín agradeceu o traballo realizado, así como ao Eixo Atlántico, impulsor dun documento que analiza os retos actuais do abastecemento e da seguranza alimentaria no contexto galego e do norte de Portugal.
