Un estudo do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS), desenvolvido polo Grupo de Investigación Traslacional en Enfermidades Neurolóxicas (ITEN), detectou alteracións plasmáticas en péptidos amiloides en pacientes con depresión, un achado que podería contribuír a explicar a relación entre o trastorno depresivo maior e o risco de enfermidades neurodexenerativas como o Alzheimer.
Segundo explicou o IDIS nun comunicado, o trastorno depresivo maior (TDM) foi asociado en numerosos estudos cun maior risco de deterioración cognitiva e de patoloxías neurodexenerativas, aínda que os mecanismos biolóxicos subxacentes seguen sendo pouco coñecidos. Neste contexto, o traballo identificou niveis alterados de péptidos beta-amiloide no sangue de pacientes con diagnóstico de TDM.
O estudo realizouse en colaboración co servizo de Neurología do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS) e co Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur (IISGS), e foi publicado recentemente na revista científica International Journal of Molecular Sciences.
UNHA ANÁLISE PIONEIRA EN ESPAÑA
Trátase do primeiro estudo realizado en España que avalía de maneira simultánea, mediante a tecnoloxía SIMOA, diversos marcadores relacionados co metabolismo amiloide e co dano neuroaxonal e astroglial en plasma de pacientes con depresión maior, comparándoos cun grupo control san e analizando a súa relación coa gravidade dos síntomas, a anhedonia e o estado cognitivo.
Ata o de agora, este tipo de marcadores medíanse principalmente en líquido cefalorraquídeo, obtido mediante punción lumbar, unha técnica invasiva. “A análise en sangue periférico permite obter información biolóxica relevante a partir dunha simple extracción, o que supón unha clara vantaxe tanto para os pacientes como para o sistema sanitario”, explicou o doutor Agís-Balboa, colíder do grupo ITEN e responsable da plataforma SIMOA HD-X do IDIS.
CATRO MARCADORES MEDIDOS DE FORMA SIMULTÁNEA
Empregando esta tecnoloxía, os investigadores mediron simultaneamente catro marcadores: os péptidos beta-amiloide 40 e 42, o neurofilamento lixeiro (Nfl), indicador de dano neuroaxonal, e a proteína aceda fibrilar glial (GFAP), asociada á activación astroglial.
Tras axustar por idade e sexo, os resultados mostraron que os pacientes con TDM presentaban niveis plasmáticos reducidos dos péptidos 40 e 42 respecto dos controis sans, mentres que non se observaron diferenzas significativas en Nfl e GFAP. “Até onde sabemos, este é o primeiro estudo en depresión maior que emprega SIMOA para medir de forma simultánea estes catro marcadores en plasma”, sinalou Agís-Balboa.
Os investigadores subliñan, non obstante, que a redución dos péptidos beta-amiloide non segue o patrón típico do Alzheimer, no que se observa unha diminución específica do cociente A42/A40. As primeiras coautoras do estudo, María dos Anxos Fernández Ceballos e Lara Vidal Nogueira, apuntan que os niveis de Nfl e GFAP están principalmente asociados á idade, máis que á presenza de depresión, aínda que se detecta un lixeiro incremento destes marcadores no grupo con TDM.
RESULTADOS CON CAUTELA E NOVOS PASOS
Un aspecto relevante é que a cohorte estudada non presentaba deterioración cognitiva nin idade avanzada, o que fai que os resultados sexan especialmente interesantes desde un punto de vista exploratorio. Con todo, os autores insisten na necesidade de interpretar os achados con cautela. O investigador Carlos Fernández Pereira advertiu de que a redución do beta-amiloide podería estar relacionada con factores sistémicos ou metabólicos, e non necesariamente cun proceso neurodexenerativo subxacente.
Pola súa banda, o doutor José M. Prieto, xefe do servizo de Neurología do CHUS, lembrou que se trata dun estudo transversal e observacional, polo que non permite establecer relacións causais, e reclamou avanzar cara a estudos prospectivos que permitan seguir a evolución destes biomarcadores desde a depresión maior ata unha posible demencia. O traballo foi financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovación e o Instituto de Saúde Carlos III, e destaca a importancia da colaboración interdisciplinar entre persoal de enfermaría, psiquiatría, neurología, psicoloxía clínica e investigación básica para avanzar no desenvolvemento de biomarcadores en psiquiatría.
