As concelleiras non adscritas do Concello de Santiago formalizaron o seu apoio á Iniciativa Lexislativa Popular Lingua Vital, promovida pola plataforma Queremos Galego, coa sinatura da proposta en presenza do seu portavoz, Marcos Maceira. Este respaldo terá continuidade no Pleno municipal deste luns, no que defenderán unha moción conxunta co BNG e Compostela Aberta para que o Concello se posicione a favor da iniciativa.
A ILP Lingua Vital, impulsada por Queremos Galego co apoio de centos de entidades sociais, pretende reforzar as garantías legais para utilizar o galego en todos os ámbitos da vida cotiá. Entre os seus obxectivos figuran asegurar a presenza e dispoñibilidade da lingua nos diferentes espazos sociais, promover a incorporación de novos falantes e favorecer o seu uso como instrumento de integración das persoas que chegan a Galicia.
Rosón enmarca a súa adhesión nesta proposta na preocupación pola evolución do uso social do idioma e considera necesario adoptar medidas que permitan reverter a perda de falantes. “O galego non precisa esmolas nin intercambios de cromos; precisa dereitos, respecto e futuro”, manifestou a concelleira, que reclama actuacións concretas das administracións públicas.
Neste sentido, defende que as políticas lingüísticas deben contar coa participación da comunidade educativa e das organizacións sociais e culturais implicadas na normalización do galego. A edil sostén que os acordos institucionais deben traducirse en avances efectivos e non limitarse a compromisos xerais.
CRÍTICAS AO ACORDO LINGÜÍSTICO ENTRE PP E PSOE
Unha parte das declaracións de Rosón céntrase no recente entendemento alcanzado polo Partido Popular e o Partido Socialista no Parlamento de Galicia en materia lingüística. A concelleira cuestiona o alcance deste pacto e considera que non introduce cambios suficientes respecto ao modelo educativo establecido polo Decreto do Plurilingüismo de 2010.
Como referencia, recupera o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega de 2004, aprobado por unanimidade no Parlamento galego, que presenta como exemplo dun acordo político e social máis amplo.
“En 2004 houbo unanimidade real de todo o Parlamento e de toda a sociedade galega, mentres que o que acaban de perpetrar agora é romper vinte e dous anos de consenso para asinar un acordo de mínimos que consolida o Decreto do Plurilingüismo de 2010”, afirmou.
Rosón tamén cuestiona as consecuencias que, ao seu entender, terá o acordo sobre a distribución das linguas nas diferentes materias educativas. En particular, critica que a introdución do galego nas disciplinas científicas poida implicar unha redución da súa presenza nas ciencias sociais, mantendo o sistema de bloques de materias e o límite do 50 % no emprego das linguas no ensino.
“O seu gran logro histórico é que, para que o galego entre nas ciencias, ten que ser expulsado das ciencias sociais”, declarou a concelleira.
A edil fai referencia, ademais, ás advertencias da Real Academia Galega e do Consello da Cultura Galega sobre a necesidade de analizar con maior profundidade a situación lingüística. Na súa opinión, o debate sobre o equilibrio entre galego e castelán debe ter en conta a evolución do número de falantes e as diferenzas existentes no uso social de ambos os idiomas.
A pesar destas críticas, Rosón asegura que mantén a súa disposición ao entendemento entre formacións políticas, sempre que este permita ampliar os dereitos lingüísticos. “Nós sempre defenderemos o diálogo e o consenso, pero un consenso para avanzar en dereitos, nunca un acordo de mínimos para branquear anos de maltrato ao galego por parte da Xunta de Galicia”, sostivo.
UNHA MOCIÓN PARA IMPLICAR O CONCELLO NA NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA
A proposta que chegará ao Pleno compostelán recolle tres compromisos principais. O primeiro consiste en reafirmar o papel da lingua galega como elemento de identidade colectiva, cohesión social e desenvolvemento da sociedade galega.
O segundo punto reclama que o Concello de Santiago impulse e aplique, dentro das súas competencias, medidas destinadas a favorecer a normalización lingüística. Finalmente, a moción solicita o apoio institucional á ILP Lingua Vital e propón comunicar formalmente este posicionamento á plataforma Queremos Galego, aos grupos representados no Parlamento de Galicia e á Xunta.
As concelleiras non adscritas consideran que Santiago, pola súa condición de capital galega, debe ter unha implicación específica na promoción do idioma. Rosón reivindica tamén a continuidade dos compromisos adquiridos en anteriores etapas e menciona tanto o Plan Xeral de Normalización de 2004 como a Lei Paz Andrade, vinculada ao aproveitamento dos lazos lingüísticos e culturais coa lusofonía.
“Nós non cambiamos de foto nin mercadeamos coa lingua. O noso sitio segue estando onde estivo sempre: no espírito do Plan de 2004, na Lei Paz Andrade e na ILP Lingua Vital para garantir o dereito a vivir en galego”, sinalou.
A concelleira conclúe que o debate municipal debe servir para concretar a posición do Concello ante a situación actual da lingua. “Santiago de Compostela é a capital de Galicia e o corazón da súa cultura”, afirmou, antes de reclamar que o Pleno respalde a iniciativa.
