Recentemente o Parlamento Galego aprobou unha Lei de Servizos Públicos Audiovisuais que modificou a situación da CRTVG (agora CSAG) de xeito decisivo. Foi posíbel grazas á maioría do PPdeG e contou coa oposición do BNG e do PSdeG, que denunciaron que se trataba dun secuestro da corporación pública por parte do goberno.
A nova lexislación permite a escolla do Director Xeral da empresa de comunicacións por
maioría absoluta na cámara, cando antes precisábanse 3/5. Na práctica, isto outórgalle control total sobre ela ao PPdeG, que goza desta condición de xeito case ininterrompido dende vai máis de 35 anos. É dicir: a Xunta da Galiza deuse a si mesma a capacidade de prescindir dos partidos da oposición na escolla dos órgaos de administración da radio-televisión pública.
Isto non supón acabar coa independencia da CSAG, porque xa non a tiña. A lei anterior tamén sometía o organismo á vontade dos políticos deixándoos escoller a súa dirección sen
institucións intermedias ou participación da sociedade civil. O propio financiamento da
corporación xa dependía dos pagamentos da Xunta, que supuxeron case un 94% dos seus
ingresos en 2024.
Antes de que se aprobara esta lei, o instituto de pesquisa Media and Journalism Research
Center colocaba a nosa radio-televisión na categoría de “Controladas polo Estado”, a máis
baixa en grao de independencia, propia de “reximes autoritarios ou medios públicos fallidos”. É lóxico. Fiaríamonos dun medio de comunicación que dirixen persoas escollidas polos partidos políticos maioritarios e cuxo financiamento depende do goberno?
Existen no mundo exemplos de medios públicos amparados por lexislacións que se preocupan de verdade pola súa independencia. A ZDF alemá conta cun Consello da Televisión no que interveñen diversos actores da sociedade civil e representantes de todos os gobernos estatais, e o seu financiamento, garantido cun canon propio que pagan todos os fogares, regúlano unha institución diferente e varios acordos rexionais. Mecanismos dese tipo existen na televisión portuguesa, na británica ou nas escandinavas. Ningunha delas está completamente libre de presións políticas, mais en todas encontramos un sistema de garantías do que nos poderíamos beneficiar.
Nin a Xunta nin a oposición parlamentaria galegas están realmente comprometidos coa
independencia da CSAG, porque ningún dos tres grandes partidos leva no seu programa unha reforma encamiñada a garantila. A Comunidade Autónoma dispón dos mecanismos necesarios para facelo e de modelos a seguir a nível internacional. Criar, por exemplo, un Consello da Televisión Galega no que tome parte a sociedade civil e limite a influencia política, ou blindar o financiamento da corporación vencellándoo a tributos propios, é perfeitamente viábel.
A televisión pública debe ser libre para incomodar ao poder, algo imposíbel se a reducimos a unha ferramenta electoral. O problema hoxe non é a falta de alternativas, senón a nula vontade política para aplicalas. Entre brigas partidistas por ver quen controla máis, os nosos medios públicos fican desprestixiados ante o mundo e desprezados polos cidadáns.
