O concelleiro non adscrito Gonzalo Muíños reclamará ao Goberno de Santiago explicacións sobre os preparativos municipais para o Xacobeo 2027, cando faltan pouco máis de dous meses para a apertura da Porta Santa. O edil aproveitará o Pleno ordinario deste xoves, 29 de outubro, para interpelar á responsable de Turismo, Míriam Louzao, e coñecer que actuacións ten previstas o Concello, con que financiamento contará e como se organizarán os servizos públicos durante o próximo Ano Santo.
Muíños considera que Compostela chega á recta final de 2026 sen unha planificación municipal suficientemente definida para afrontar unha celebración que previsiblemente incrementará a chegada de peregrinos e visitantes. Neste sentido, cuestiona tanto a coordinación entre administracións como a capacidade do Concello para asumir as necesidades de limpeza, seguridade, mobilidade e mantemento dos espazos públicos.
“Estamos a finais de outubro e a pregunta que se fai calquera veciño, comerciante, hostaleiro ou axente cultural é moi sinxela: onde está o Goberno de Santiago? Cal é o plan do Concello para o Xacobeo 2027?”, manifesta o concelleiro, que atribúe a situación a unha “parálise por desinterese”.
Segundo sostén, a falta dunha iniciativa municipal podería reducir o papel de Santiago ao de cidade receptora de visitantes, mentres a Xunta de Galicia asume o protagonismo na distribución dos recursos e na organización das actividades vinculadas ao Xacobeo.
Un dos principais motivos da crítica de Muíños é o funcionamento do Foro de Turismo Sustentable, o órgano municipal vinculado á implantación da taxa turística e chamado a participar na definición das políticas relacionadas co sector.
O concelleiro lembra que, xa en febreiro, as representantes non adscritas propuxeran constituír unha comisión especial dedicada á preparación do Xacobeo 2027. A iniciativa pretendía reunir representantes municipais, entidades turísticas, comerciantes, profesionais da cultura e do ocio e asociacións veciñais para establecer unha estratexia compartida.
A proposta non prosperou porque o executivo compostelán considerou que estas funcións podían desenvolverse a través do Foro de Turismo Sustentable. Con todo, Muíños denuncia que o órgano, constituído o pasado 29 de xullo, non volveu celebrar ningunha reunión e tampouco creou o grupo de traballo específico para o Ano Santo.
O edil tamén repasa os prazos da posta en marcha deste mecanismo de participación. A taxa turística comezou a aplicarse en Santiago o 1 de outubro de 2025, mentres que o regulamento do Foro chegou ao Pleno en abril de 2026, unha vez transcorrido o prazo legal de seis meses ao que fai referencia.
As concelleiras non adscritas apoiaron daquela a normativa tras introducir tres modificacións: unha maior representación das asociacións veciñais das áreas con máis presión turística, a participación de persoal técnico de Servizos Básicos e a creación obrigatoria dun grupo de traballo para cada Ano Santo.
Para Muíños, a ausencia deste último órgano supón un incumprimento das disposicións aprobadas polo propio Concello. “Están incumprindo o seu propio regulamento a dous meses de que comece o Ano Santo”, afirma.
O concelleiro contrapón esta situación cos pasos dados por outras administracións, como a activación do Consejo Jacobeo por parte do Estado e a constitución da Comisión Organizadora impulsada pola Xunta. Ao seu xuízo, Santiago debería participar na definición das prioridades do Xacobeo dende unha posición de maior iniciativa institucional.
As preocupacións trasladadas por Muíños non se limitan á organización turística. O edil advirte de que o aumento da actividade durante 2027 esixirá adaptar os recursos municipais, especialmente nos departamentos relacionados coa seguridade, a conservación urbana e a atención ás persoas que visiten Compostela.
Entre as cuestións que levará ao Pleno figuran as necesidades de persoal da Policía Local e do Servizo de Bombeiros, así como a situación dos contratos de mantemento das zonas verdes, que, segundo denuncia, están vencidos e á espera de novas licitacións.
Tamén solicitará información sobre os dispositivos extraordinarios de limpeza viaria e sobre as medidas de mobilidade e transporte que se prevé aplicar durante o Ano Santo. Muíños considera necesario concretar estes operativos con antelación para evitar que a maior afluencia de visitantes repercuta negativamente no funcionamento habitual da cidade.
A súa proposta pasa por establecer un plan operativo que identifique as necesidades de cada servizo, os reforzos previstos e os recursos económicos necesarios para executalos. Neste contexto, insiste en que a preparación do Xacobeo debe atender tamén as demandas cotiás da veciñanza.
A FALTA DUN PROXECTO DE ORZAMENTOS PARA 2027 AUMENTA AS CRÍTICAS
Outro dos asuntos que centrará a interpelación será o financiamento municipal. Muíños sinala que o prazo legal do 15 de outubro para presentar o proxecto de orzamentos de 2027 xa rematou sen que se dese a coñecer un borrador, polo que reclama aclaracións sobre a previsión económica do Goberno local.
O concelleiro quere saber que partidas se destinarán aos dispositivos especiais de seguridade e limpeza, ao mantemento urbano, á organización de actividades culturais e á promoción turística. Tamén pregunta se o executivo contempla afrontar o próximo exercicio cunhas contas prorrogadas.
“Pretenden entrar no Xacobeo 2027 cos orzamentos prorrogados, cos contratos de xardíns vencidos e coa Policía Local baixo mínimos”, critica Muíños, quen reclama que a preparación do Ano Santo inclúa compromisos económicos verificables.
Neste apartado, tamén pon o foco na utilización dos ingresos procedentes da taxa turística, cuxa recadación considera que debe repercutir na mellora dos servizos públicos e na atención ás necesidades derivadas da presenza de visitantes.
Ademais, cuestiona a evolución da achega autonómica vinculada á capitalidade de Galicia. Segundo os datos que expón, a actualización desta contribución pasou do 14 % no exercicio anterior ao 4 % neste ano, unha variación que considera insuficiente ante as necesidades que terá Santiago durante 2027.
PIDE COÑECER OS COMPROMISOS NEGOCIADOS COA XUNTA
A relación entre o Concello e a Administración autonómica será outro dos eixos da sesión plenaria. Muíños solicitará información sobre os acordos económicos e os investimentos que Santiago negociou coa Xunta no marco da Comisión Organizadora do Xacobeo, así como sobre os mecanismos de coordinación establecidos entre ambas as institucións.
Tamén preguntará que medidas se están preparando para que a celebración teña un retorno directo sobre o comercio de proximidade e o sector cultural compostelán. O edil defende que os beneficios económicos e sociais asociados ao Ano Santo deben alcanzar ao tecido local e non concentrarse exclusivamente na actividade turística.
“Non nos vale que veñan queixarse de que San Caetano vai por libre cando renunciaron a exercer o liderado que lle corresponde á capital de Galicia”, sostén Muíños, que reclama unha maior participación do Concello nas decisións sobre o futuro inmediato da cidade.
En concreto, a interpelación incluirá preguntas sobre a data da próxima convocatoria do Foro de Turismo Sustentable, os motivos polos que non se constituíu o grupo específico do Xacobeo, o destino previsto para os fondos da taxa turística e o calendario de actuacións municipais.
Finalmente, Muíños solicita que o Goberno convoque de maneira inmediata o Foro, poña en marcha o grupo de traballo do Ano Santo e presente unha planificación acompañada de investimentos e prazos concretos.
“Santiago non pode encarar o Xacobeo 2027 por inercia nin como convidado na súa propia casa. Ata aí podíamos chegar”, conclúe o concelleiro, que agarda obter respostas da responsable de Turismo durante o Pleno deste xoves.
