O grupo municipal socialista de Santiago reclamou este martes ao Goberno local que avance na definición do futuro modelo de xestión do ciclo integral da auga e acometa as actuacións pendentes nas infraestruturas hidráulicas da cidade. O voceiro socialista, Sindo Guinarte, e a concelleira Marta Abal vincularon esta petición co recente vertido que acabou afectando ao río Tambre e cos informes existentes sobre o estado dos depósitos e da planta de tratamento da auga.
Guinarte referiuse ao episodio iniciado o pasado 14 de setembro, cando un vertido de xurro procedente dunha granxa chegou a diferentes cursos fluviais antes de alcanzar o Tambre. Segundo expuxo, a contaminación afectou aos ríos Bustelo, Paradela e Lengüelle antes de chegar ao río do que se abastecen Santiago e Ames. O socialista reclamou á Xunta maior control das instalacións situadas nas proximidades dos cursos fluviais e máis información sobre as consecuencias ambientais do episodio.
O voceiro sinalou que durante os días posteriores ao vertido se detectaron niveis de contaminación por riba dos limiares permitidos para a potabilización nalgúns puntos e que existiu a posibilidade de que a afección avanzase ata a zona de captación. Guinarte considerou que este tipo de episodios obriga a analizar a capacidade da rede compostelá para responder ante eventuais problemas no abastecemento.
Marta Abal centrou a súa intervención nos informes da Cátedra da Auga encargados polo Concello, que, segundo explicou, sitúan a capacidade actual de almacenamento de auga potable da cidade arredor de día e medio e recollen diferentes necesidades de actuación. A concelleira incidiu especialmente no estado dos depósitos de cabeceira, que concentran unha parte relevante da capacidade de reserva da rede compostelá.
No caso do depósito dos Vilares, que representa aproximadamente a metade da capacidade total de almacenamento, Abal asegurou que o informe municipal sinala que o seu teito se atopa “en moi mal estado con serio risco de derrubamento”. Sobre o depósito do polígono do Tambre, indicou que a documentación fai referencia a outro informe de Augas de Galicia que advertía tamén do seu deterioro, aínda que, segundo a socialista, non queda claro se as actuacións necesarias chegaron finalmente a executarse.
A situación sería diferente no resto das instalacións. Segundo a información exposta polo PSOE, o depósito da Almáciga presenta unha situación estrutural relativamente favorable, aínda que require investimentos para mellorar a súa funcionalidade, mentres que nos de Salgueiriños e Monte do Gozo-San Marcos as necesidades serían de menor entidade. Os socialistas tamén consideran necesario incrementar no futuro a capacidade de almacenamento para responder ao crecemento da cidade e ás novas áreas residenciais.
ABAL SINALA QUE A PLANTA POTABILIZADORA CUMPRIU A SÚA VIDA ÚTIL
O PSOE estendeu as súas advertencias á estación de tratamento de auga potable. Abal quixo deixar claro que consideran que a auga tratada actualmente ofrece garantías para o consumo, pero lembrou que os informes municipais describen unha instalación que “está obsoleta e que cumpriu a súa vida útil”.
Segundo trasladou a concelleira, a documentación apunta á necesidade de realizar investimentos relevantes e advirte de que determinadas fases de filtración se atopan ao límite debido ao estado da obra civil e dos equipos auxiliares. A estas actuacións súmanse, segundo os socialistas, outras necesidades xa identificadas na rede de saneamento e distribución, así como a separación das augas pluviais e residuais.
Neste contexto, Abal reclamou ao Executivo municipal que concrete o modelo co que pretende financiar e executar as intervencións. Lembrou que o pasado 13 de marzo o Goberno local anunciou que actualizaría os estudos de custos e viabilidade antes de decidir entre unha concesión ou unha sociedade de economía mixta. Segundo a edil, desde aquela non se comunicaron avances sobre esa análise.
O PSOE defende a concesión como fórmula para a xestión do servizo e recordou que a súa proposta levada ao pleno en febreiro de 2026 non prosperou polo voto contrario do Goberno municipal e a abstención do PP. Abal afirmou, con todo, que o seu grupo está disposto a estudar outras alternativas que permitan afrontar os investimentos e reclamou que a decisión non continúe paralizada.
“Estamos ante un problema importante que hai que abordar dunha vez por todas”, afirmou a concelleira, que pediu “dilixencia” ao Goberno local e defendeu que as actuacións necesarias superan os tempos dunha única lexislatura. Os socialistas sosteñen que o debate sobre a fórmula de xestión non debe atrasar máis as intervencións estruturais que consideran necesarias.
RECLAMAN Á XUNTA MÁIS CONTROL E TRANSPARENCIA
Guinarte tamén dirixiu parte das súas críticas á Xunta de Galicia pola resposta ao vertido. O voceiro reclamou máis transparencia sobre a evolución da contaminación e as súas consecuencias nos diferentes ríos, ademais dun reforzo das inspeccións nas instalacións susceptibles de provocar vertidos sobre os cursos fluviais.
O socialista sinalou que se trata do segundo episodio destas características no Tambre en menos de cinco anos e lembrou que do río depende o abastecemento de núcleos de poboación como Santiago e Ames. Na súa opinión, aumentar os controis podería permitir detectar previamente deficiencias e reducir o risco de novos episodios, sen prexuízo dos accidentes que non sexan previsibles.
