As alcaldesas de Santiago de Compostela, Goretti Sanmartín, e da Coruña, Inés Rey, acordaron este venres reforzar a coordinación entre ambos concellos arredor das súas políticas de vivenda e constituír un grupo de traballo permanentepara intercambiar información e experiencias sobre as zonas de mercado residencial tensionado. A reunión, celebrada en Compostela coa participación dos responsables municipais de Urbanismo, serviu tamén para abordar o destino dos fondos estatais asociados a estes ámbitos.
Santiago e A Coruña son as dúas cidades galegas que contan actualmente con esta declaración. No caso compostelán, foi aprobada pola Xunta a petición do Concello mediante unha resolución do 24 de abril de 2026 e incorporada posteriormente polo Ministerio de Vivenda á relación estatal de zonas tensionadas. A declaración ten unha vixencia inicial de tres anos e establece, entre outras cuestións, unha definición específica de gran propietario a partir de cinco inmobles residenciais no municipio.
Sanmartín explicou que este primeiro encontro pretende abrir unha etapa de colaboración entre os dous gobernos locais para analizar as medidas que poden aplicar e compartir os resultados das políticas desenvolvidas en cada cidade. “Queremos que continuemos traballando nun tema que nos implica ás dúas cidades”, sinalou a alcaldesa compostelá, que defendeu a conveniencia de “sumar forzas” ante problemas de vivenda que, ao seu xuízo, superan en moitas ocasións o ámbito estritamente municipal.
A rexedora de Santiago sostivo que os dous concellos dedicaron recursos á elaboración dos respectivos plans de medidas correctoras, mediante procesos nos que participaron diferentes sectores relacionados coa vivenda. Segundo explicou, estes documentos deben servir agora como referencia para decidir os proxectos aos que se destinen os recursos económicos ligados á declaración das zonas tensionadas.
Un dos principais asuntos tratados na reunión foi precisamente o reparto dos 5,3 millóns de euros aos que fixo referencia Inés Rey e que, segundo ambas alcaldesas, están previstos para as zonas galegas declaradas como mercado residencial tensionado. Os dous gobernos locais reclaman que estes recursos terminen financiando actuacións definidas por Santiago e A Coruña, especialmente en materia de vivenda pública, rehabilitación e políticas destinadas a facilitar o acceso á vivenda.
Sanmartín considerou que deben ser os concellos os que establezan as prioridades porque foron as administracións que elaboraron os plans vinculados á declaración. “Queremos que esas cantidades sexan dedicadas a desenvolver os plans de medidas correctoras que fixemos de maneira participada”, afirmou, antes de sinalar que os fondos deberían empregarse para incrementar o parque público e impulsar actuacións de rehabilitación, entre outras medidas.
A alcaldesa compostelá precisou posteriormente que existen condicionantes competenciais para que o Ministerio transfira directamente os recursos aos municipios. Por este motivo, reclamou que, se os fondos teñen que pasar primeiro pola Administración autonómica, a Xunta os transfira posteriormente aos concellos declarados como zonas tensionadas e respecte o destino final previsto para estas partidas.
Rey incidiu nesta mesma cuestión e asegurou que a normativa que se está preparando non permitiría unha transferencia directa do Estado ás entidades locais. Segundo explicou, a súa proposta pasa por que o Ministerio controle o proceso de distribución e que os recursos sexan entregados aos municipios conforme aos criterios que estableza o Real Decreto correspondente. “Seremos nós quen priorizaremos onde se van investir eses cartos”, afirmou.
A alcaldesa da Coruña explicou que o reparto deberá atender, entre outros elementos, a criterios relacionados coa poboación e coa evolución do mercado da vivenda, e defendeu que os proxectos concretos sexan seleccionados polos dous concellos. Tamén subliñou o carácter finalista destes fondos e a existencia de prazos de execución asociados ás actuacións que se financien.
RECLAMACIÓNS Á XUNTA SOBRE INSPECCIÓN E SANCIÓNS
Outro dos puntos compartidos polos dous gobernos locais foi a reclamación á Xunta de Galicia para que exerza as competencias autonómicas relacionadas coa aplicación da normativa. Sanmartín sinalou especificamente a capacidade sancionadora da Administración galega e defendeu que a declaración como zona tensionada debe ir acompañada dos mecanismos necesarios para comprobar o seu cumprimento.
“Se ao final temos a declaración de zona de mercado residencial tensionado e a Xunta ten capacidade sancionadora, entendemos que é a Xunta de Galicia quen ten que facer cumprir a normativa”, manifestou. A alcaldesa compostelá criticou ademais a actuación do Goberno autonómico durante a tramitación da declaración e acusouno de dificultar o proceso, unha valoración que tamén expresou Rey durante a comparecencia.
A rexedora coruñesa reclamou “máxima colaboración e cumprimento da lei” por parte da Xunta e lembrou que as competencias en materia de vivenda corresponden fundamentalmente á comunidade autónoma. Rey puxo como exemplo os datos presentados recentemente polo Concello da Coruña, que atribúe ás medidas aplicadas unha moderación da evolución dos alugueiros. Segundo o informe municipal presentado o 11 de setembro, o incremento anual do prezo medio pasou do 16,29% en 2024 ao 2,63% en 2025, aínda que se trata de datos utilizados polo propio Concello para avaliar o primeiro ano da declaración.
Rey afirmou durante a comparecencia que na Coruña tamén se produciu unha baixada do prezo medio do alugueiro e que determinados contratos se están prorrogando, e comparou a situación galega coa doutras comunidades autónomas nas que, segundo indicou, existe unha maior colaboración dos gobernos autonómicos coas entidades locais.
VIVENDAS TURÍSTICAS E PROMOCIÓN PÚBLICA
O novo grupo de traballo non se limitará ás zonas de mercado residencial tensionado. As dúas alcaldesas avanzaron que tamén intercambiarán información sobre vivendas de uso turístico, regulación do mercado, axudas, rehabilitación e promoción de vivenda pública, ademais doutras actuacións incluídas nos respectivos programas municipais.
Os responsables de Urbanismo de ambos concellos serán convidados ás mesas e encontros sectoriais que se celebren en cada cidade. Rey indicou que a intención é estender esta coordinación aos contactos con outros sectores implicados na política de vivenda e manter aberta tamén a participación da Xunta nestes espazos.
Sanmartín defendeu que este intercambio permitirá que Santiago coñeza con maior detalle as medidas aplicadas na Coruña e viceversa, coa intención de aproveitar experiencias xa desenvolvidas e compartir recursos e información. “Isto non vai quedar única e exclusivamente na reunión de hoxe”, asegurou.
A alcaldesa compostelá tamén respondeu ás críticas do PP sobre os resultados da declaración de Santiago e lembrou que a incorporación da cidade ao sistema estatal é recente. A resolución foi aprobada pola Xunta o 24 de abril e a relación oficial do Ministerio que inclúe Santiago foi publicada no BOE o 29 de xullo de 2026, polo que Sanmartín sostén que aínda non existe perspectiva temporal suficiente para avaliar os seus efectos.
