O acto de entrega do Concurso Internacional de Iluminación Ornamental e Artística da Contorna Monumental da Catedral de Santiago de Compostela serviu este martes para dar a coñecer a proposta gañadora dun proceso impulsado no marco do Plan de Sustentabilidade Turística de Santiago, desenvolvido coa participación do Concello de Santiago, a Xunta de Galicia e o Goberno central. A iniciativa busca definir un novo modelo de iluminación para o ámbito monumental da cidade histórica mediante criterios patrimoniais, ambientais e urbanos.
A proposta seleccionada foi a presentada polo estudio ‘Intervento’, encabezado por Miguel Ángel Lorite, que se impuxo a outras dúas finalistas: a UTE liderada por Piero Castiglioni e o equipo finlandés Baloa. O proxecto será agora desenvolvido nunha segunda fase que incluirá unha actuación piloto na Praza das Praterías.
Durante a apertura do acto, o director de Turismo de Galicia, Xosé Merelles, destacou a relevancia deste proceso dentro da estratexia turística da cidade e vinculouno coa preparación do futuro Xacobeo 2027. Segundo sinalou, Santiago precisa adaptarse a un escenario no que o aumento da actividade turística obriga a “ordenar fluxos e racionalizar as visitas” de peregrinos e visitantes.
A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, definiu a xornada como “un día moi importante” para a cidade e lembrou que o concurso fora presentado o pasado 24 de xuño, coincidindo coa noite de San Xoán. A rexedora explicou que o obxectivo non era unicamente iluminar o espazo histórico, senón facelo mantendo tamén a identidade da cidade durante a noite.
“Iluminar o corazón da cidade histórica e facelo dunha maneira onde esa iluminación non oculte o que é a maxia das sombras tamén, non oculte o que é a maxia da noite”, afirmou.
Sanmartín incidiu ademais no carácter interdisciplinar do proceso, tanto nos equipos participantes como no propio xurado, no que participaron especialistas internacionais en ámbitos como historia da arte, urbanismo e iluminación. Entre os integrantes figuraban nomes como David Chipperfield, Teresa Táboas, Roger Narboni, Esther Torelló e Manuel Castiñeiras.
Na súa intervención tras recibir o recoñecemento, Miguel Ángel Lorite centrou a explicación nos criterios que sustentan a proposta gañadora e reivindicou a necesidade de impulsar concursos públicos neste ámbito. Segundo explicou, este tipo de procesos continúan sendo pouco habituais.
O responsable de ‘Intervento’ fixo especial fincapé na idea de reversibilidade, defendendo que calquera actuación sobre o patrimonio debe minimizar o impacto físico e permitir a retirada futura dos elementos instalados sen alterar os edificios históricos.
“Somos conscientes de que despois de nós virán outros e o que queremos deixar como impronta é que, se aqueles non tocaron, nós tampouco”, sinalou.
A proposta tamén incorpora criterios vinculados á preservación do ceo nocturno, á redución da contaminación luminosa e á eficiencia enerxética. Lorite advertiu sobre os efectos derivados do incremento da iluminación artificial e defendeu un uso “prudente” da luz ornamental.
Segundo explicou, a intención do equipo é evitar unha iluminación invasiva e utilizar a luz como ferramenta de interpretación do espazo urbano e arquitectónico. Entre as súas ideas figura destacar elementos que pasan desapercibidos durante o día e reforzar a relación entre a contorna monumental e a experiencia das persoas que habitan a cidade.
