A sala da Ala Sur do Museo do Pobo Galego abriu este xoves as súas portas para incorporar, por primeira vez ao acceso público, as dúas esculturas do Mestre Mateo recuperadas do pazo de Meirás o pasado 1 de decembro: Ezequiel e Xeremías. O acto institucional, que congregou unha ampla representación institucional e numeroso público compostelán, foi presidido pola alcaldesa Goretti Sanmartín, quen subliñou que esta restitución marca “o inicio doutras moitas historias de recuperación do patrimonio espoliado polo franquismo”.
As pezas, depositadas no museo ata o mes de maio, exhíbense nun espazo que inclúe unha liña do tempo sobre o seu percorrido histórico, así como un audiovisual do proxecto KosmoTech_1200, coordinado pola USC e o CISPAC, centrado na reconstrución do coro do Mestre Mateo e do antigo nártex do Pórtico da Gloria, escenario orixinal destas esculturas. A sala complétase cunha folla informativa con códigos QR que permiten acceder a materiais sobre o proceso creativo mateano, a traxectoria das pezas e o seu regreso a Santiago.
Sanmartín definiu a devolución das esculturas como “un triunfo colectivo”, agradecendo o papel desempeñado nos últimos anos por profesionais do dereito, persoal técnico e arquiveiro, especialistas en historia e documentación, asociacións da memoria e as corporacións municipais que acompañaron o proceso. A rexedora estableceu un nexo entre a recuperación das esculturas e a defensa do pazo de Meirás como ben de interese cultural, lembrando que ambas reivindicacións avanzaron en paralelo desde Santiago e Sada.
A alcaldesa destacou que a reposición das pezas ao patrimonio municipal se inscribe nun mesmo relato de defensa do legado común fronte ao espolio do franquismo. “O triunfo é que estas estatuas volvan ao seu lexítimo propietario, o Concello de Santiago, todas e todos nós”, dixo, subliñando que regresan ao lugar do que foron retiradas “para adornar a residencia de verán” da familia Franco.
MEMORIA, DEREITOS E PATRIMONIO
A dirixente compostelá dedicou tamén a restitución ás persoas que sufriron a represión franquista, referíndose tanto ás vítimas directas como ás quen padeceron exilio, cárcere, medo ou perda de bens. Segundo afirmou, a recuperación das esculturas insírese nun exercicio de defensa da liberdade e dos dereitos conquistados, así como de reconstrución da historia colectiva: “Restituír o que era noso forma parte tamén de recuperar, en certa medida, a nosa historia”.
No acto participaron representantes da Xunta de Galicia, Delegación do Goberno, Parlamento de Galicia, Consello da Cultura Galega, Universidade de Santiago, Deputacións da Coruña e Lugo, Museo de Pontevedra, Museo da Catedral, así como integrantes das tres corporacións compostelás que impulsaron o proceso. Tamén asistiron colectivos sociais, asociacións culturais e veciñais e numerosas persoas que quixeron testemuñar este momento considerado histórico para Compostela e para Galicia.
