En Galicia localizáronse 106 fosas comúns asociadas á represión franquista, segundo investigadores que, medio século despois da morte de Franco, continúan a busca e identificación das vítimas. Estes traballos, xunto coa elaboración dun censo estatal de represaliados, están a ser desenvolvidos pola Facultade de Historia da USC a través do grupo Histagra. O decano, Antonio Míguez Macho, explica que o denominado “Plan de Memoria Democrática”, impulsado polo Goberno central e renovado para o período 2025-2028, aborda exhumacións e accións de dignificación en oito localizacións galegas, como Asados (Rianxo), Luou (Teo), Mañón ou Viana do Bolo.
Ademais, a USC iniciou a actualización do Censo Estatal de Vítimas do Franquismo, ampliando o proxecto “Nomes e Voces”, que xa documentara casos entre 1936 e 1939. Ambos programas encádranse na Lei de Memoria Democrática, que busca reparar unha débeda histórica coas vítimas da ditadura. O “Mapa de Fosas” do Ministerio de Política Territorial recolle 106 sepulcros en Galicia: 33 na Coruña, 26 en Lugo, 20 en Ourense e 27 en Pontevedra, nun contexto de violencia que, segundo Míguez Macho, “non tivo parangón” pola súa extensión e brutalidade.
As investigacións combínanse co traballo de campo para localizar vítimas como Manuel Piñeiro Abeijón ou Francisco López Pérez, desaparecidos en 1936 en Rianxo, aínda sen rastro debido á ausencia de documentación. En cambio, a violencia “institucionalizada” da década de 1940 permite maior precisión noutros casos, como o dos resistentes antifranquistas buscados en Luou, onde a existencia de arquivos militares facilita a procura, aínda que sen resultados polo momento.
