O goberno local de Santiago acordará con especialistas e investigadores o “lugar idóneo” onde situar as estatuas de Abraham e Isaac, atribuídas ao Mestre Mateo e que o Concello compostelán acaba de recuperar de mans dos herdeiros do ditador Francisco Franco, en virtude dunha sentenza do Tribunal Supremo.
En declaracións aos medios este venres, a alcaldesa da capital, Goretti Sanmartín, confirmou que nestes momentos ambas as pezas están no Pazo de Meirás, en Sada, pero que haberá que falar “con calma” cos expertos para ver onde poden estar “sempre cunha idea clara”, que é “que a xente poida velas, porque é a maneira de facer memoria histórica e lembrar o que pasou para que nunca máis volva ocorrer”.
“É unha noticia fantástica para Santiago, para o conxunto do país e para todo o que é a memoria histórica”, manifestou a rexedora, sobre esta sentenza que foi notificada ao Concello o xoves e na que o Supremo lles dá a razón –corrixindo o criterio do Xulgado de Primeira Instancia e da Audiencia Provincial– na súa acción contra o Franco para recuperar as esculturas.
Polo que falou con expertos xurídicos, o goberno local pode “dar por finalizado” este litixio, polo que de momento descartan que a familia do ditador poida acudir ao Tribunal Constitucional ou outras instancias.
Sobre os seguintes pasos xudiciais a dar, para que efectivamente as estatuas póñanse a disposición do Concello, Sanmartín respondeu que haberá que “estudalo ben” xunto coa asesoría xurídica, pero que “de momento é moi pronto”.
“UNHA VITORIA DA SOCIEDADE CIVIL”
A alcaldesa aproveitou para recoñecer o labor de todos os axentes implicados neste proceso que se iniciou en 2017, cando o alcalde era Martiño Noriega. Entón, a Corporación adoptou un acordo de iniciar o proceso xudicial, para o que se conformou unha comisión técnica na que estiveron tanto xuristas como historiadores.
A rexedora agradeceu os “miles” de felicitacións recibidas desde o xoves e recalcou que é “unha vitoria da sociedade civil máis activa, máis comprometida” que quixo facer fronte a “un espolio” perpetrado polo ditador: “É algo de orgullo”.
Non en balde, lembrou que isto chega despois da recuperación do Pazo de Meirás para o patrimonio estatal, tamén tras un proceso xudicial contra o Franco. Respecto diso, Sanmartín reivindicou que ela mesma estudo implicada niso como vicepresidenta e responsable de Cultura da Deputación da Coruña, “facendo un traballo que foi moi importante” e da man dos colectivos memorialísticos.
Por iso, apelou a “seguir adiante” porque “aínda quedan algúns espazos por recuperar” dos herdeiros do ditador, como a asa Cornide da Coruña.
PPdeG: “EXCELENTE NOTICIA” A RESOLUCIÓN DO SUPREMO
O portavoz parlamentario do PPdeG, Alberto Pazos Couñago, cualificou como “unha excelente noticia” a resolución do Tribunal Supremo que dá a razón ao Concello de Santiago na acción contra a familia Franco para recuperar dúas esculturas románicas que tiñan na súa poder e que agora terán que restituír ao patrimonio público.
“Todo o que sexa protexer o patrimonio dos galegos e que os tribunais se pronuncien nese sentido, parécenos unha excelente noticia”, asegurou este venres a preguntas dos medios tras unha rolda de prensa en Santiago.
A continuación, asegurou que o Concello de Santiago, como o resto de institucións, “sempre vai contar” co apoio da Xunta para facer os estudos xurídicos e patrimoniais que sexan necesarios. “Por tanto, aplaudir esta decisión do TS e felicitarnos todos de que se garanta que se vaian a corresponder aos seus lexítimos donos”, resolveu Pazos.
O Concello de Santiago promoveu en 2017 unha demanda contra os herdeiros do ditador na que exercitou unha acción reivindicatoria das dúas figuras do Pórtico da Gloria.
En setembro de 2024, o Pleno da Corporación tamén aprobara por unanimidade instar a que outras administracións iniciasen un novo procedemento xudicial para recuperar as figuras atribuídas ao Mestre Mateo.
