A Cidade da Cultura de Santiago foi este venres o escenario escollido para presentar a oitava edición da campaña ‘Toponimízate. Falámosche dos nomes da túa terra’, unha iniciativa conxunta da Real Academia Galega e da Secretaría Xeral da Lingua coa que se busca fomentar o coñecemento e a conservación da microtoponimia tradicional galega. A través dun percorrido por trece concellos das catro provincias, entre xuño e novembro, as charlas tratarán de implicar a veciñanza na recolla de nomes de lugares mediante a aplicación colaborativa ‘Galicia Nomeada’.
Durante a rolda de prensa celebrada en Santiago, o presidente da RAG, Henrique Monteagudo, destacou o carácter colectivo do proxecto, subliñando que “os nomes son parte da relación, mesmo emocional, que temos como país coa terra”. A iniciativa, dixo, contribúe a reconstruír a historia ecolóxica e territorial de Galicia mediante o coñecemento que as persoas maiores conservan sobre o territorio. Tamén salientou a importancia de preservar a talasonimia, os nomes do mar, pola súa función histórica e valor cultural.
Na presentación tamén interviñeron Valentín García, secretario xeral da Lingua; María Coutinho, subdirectora de Planificación e Dinamización Lingüística; e Vicente Feijoo, coordinador técnico de Galicia Nomeada e responsable de impartir as charlas. García puxo en valor a utilidade dos topónimos para a orientación mariñeira e o seu papel como patrimonio inmaterial, mentres que Coutinho resaltou o interese institucional pola toponimia como ferramenta de dinamización lingüística.
As sesións estruturaranse en tres partes: unha introdución ao patrimonio toponímico galego, un bloque práctico sobre o uso da aplicación ‘Galicia Nomeada’ e unha análise dos nomes das parroquias e aldeas de cada municipio. Esta última parte conta co apoio do Seminario de Onomástica da RAG e a colaboración do profesor Gonzalo Navaza, que contribuíu á elaboración de máis de 12.000 etimoloxías.
O calendario comezará o 20 de xuño en Sandiás e continuará en Baños de Molgas e Frades antes do descanso estival. En setembro e outubro, as charlas desprazaranse a Laxe, Chantada, Melón, A Estrada, Cervantes, Mondariz, Dozón, Val do Dubra e Baralla, con eventos programados en centros culturais, auditorios, casas do concello ou mesmo centros de ensino. Os criterios para escoller os municipios inclúen o interese manifestado polas entidades locais e a necesidade de preservar a memoria oral en territorios afectados polo despoboamento.
Desde o seu inicio, ‘Toponimízate’ percorreu 94 concellos e contou coa participación de máis de 6.000 persoas. A través da aplicación ‘Galicia Nomeada’, unhas 4.000 persoas e entidades colaboradoras conseguiron recuperar xa arredor de 90.000 microtopónimos, nun labor que busca evitar a perda deste saber oral ligado ao territorio. A campaña forma parte da Rede de Dinamización Lingüística e completará, ao remate deste ano, visitas a un total de 108 concellos galegos.
