O concelleiro de Urbanismo e Vivenda de Santiago, Iago Lestegás, explicou esta mañá en rolda de prensa a intención do Goberno local de revisar os requisitos para a implantación de establecementos de hospedaxe en edificio exclusivo co obxectivo de impedir que este uso poida desprazar o residencial en determinados ámbitos da cidade. A medida chega despois de que, no Debate sobre o Estado do Municipio, a alcaldesa anunciase que o Executivo estaba a estudar unha reforma neste sentido.
Segundo detallou Lestegás, a normativa do Plan Xeral de Ordenación Municipal de Santiago de Compostela aprobada definitivamente en febreiro de 2023 permite na maior parte das ordenanzas residenciais a implantación do denominado hospedaxe Grupo 1 en edificio exclusivo, é dicir, hoteis, pensións, albergues ou apartamentos turísticos que ocupan a totalidade dun inmoble. A propia norma contempla, non obstante, a posibilidade de activar mecanismos de control cando se detecten cambios de uso que poidan afectar ao tecido residencial.
O concelleiro indicou que hai tres semanas unha asociación veciñal lle trasladou a súa preocupación pola transformación dun edificio residencial en apartamentos turísticos. Aínda que neste caso concreto o inmoble estaba deshabitado e non implicou a expulsión de residentes, subliñou que supón unha redución do espazo dispoñible para vivenda no barrio.
DIFERENZAS ENTRE MODALIDADES DE HOSPEDAXE
Lestegás lembrou que o Decreto 12/2017 da Xunta distingue entre vivendas de uso turístico (VUT), vivendas turísticas en unifamiliares (VT) e apartamentos turísticos (AT), estes últimos configurados como bloques completos destinados ao alugueiro turístico. No ámbito urbanístico municipal, diferenciouse entre hospedaxe Grupo 1, que require edificio exclusivo, e hospedaxe Grupo 2, que se desenvolve en vivendas concretas e está suxeito a condicións como a súa localización en planta baixa ou primeira.
A suspensión que se propón non afectaría ao Grupo 2 —as coñecidas vivendas de uso turístico— senón ao Grupo 1 en edificio exclusivo. “Non se trata de prohibir o uso de hospedaxe, senón de evitar que substitúa edificios enteiros de uso residencial”, sinalou o edil, quen advertiu de que noutras cidades este fenómeno xa se produce “a gran escala” e defendeu a necesidade de anticiparse.
SUSPENSIÓN CAUTELAR DURANTE UN MÁXIMO DUN ANO
O Goberno municipal levará ao pleno deste mes unha proposta para aprobar unha suspensión cautelar de licenzas durante un prazo máximo dun ano para novos usos de hospedaxe en edificio exclusivo en inmobles residenciais situados nas ordenanzas 1, 2, 3, 4, 7 e 9A do PXOM. A medida aplicaríase fóra do ámbito do Plan Especial da Cidade Histórica, onde xa non se permiten novos usos de hospedaxe.
Durante ese período estudarase unha modificación da normativa urbanística que determine en que condicións poderían implantarse estes usos sen comprometer o dereito á vivenda. O concelleiro insistiu en que se trata dunha medida temporal habilitada pola lei para permitir a análise e revisión da regulación vixente.
Na comparecencia, Lestegás tamén fixo referencia á evolución das licenzas de obra maior para vivenda colectiva nos últimos tres anos. En 2023 concedéronse 4 licenzas para 77 vivendas, das que 32 eran de protección autonómica. En 2024 foron 14 licenzas para 211 vivendas —89 protexidas e 36 de promoción pública—, mentres que en 2025 se outorgaron 5 licenzas para 86 vivendas, 29 delas protexidas.
No que respecta ás rehabilitacións de edificios de vivenda colectiva, contabilizáronse 71 actuacións en 2023, 91 en 2024 e 68 en 2025. En vivenda unifamiliar, as licenzas foron 59 en 2023, 44 en 2024 e 39 en 2025, incluíndo construcións, reformas e ampliacións.
O concelleiro salientou que 2024 foi un ano especialmente activo en obra nova, con promocións de vivenda protexida en ámbitos como Lamas de Abade, Castiñeiriño ou Pontepedriña, e avanzou que a cesión e adxudicación de parcelas municipais permitirá a construción de polo menos 108 novas vivendas protexidas nos vindeiros exercicios.
En relación coa posible transformación de edificios en apartamentos turísticos, Lestegás indicou que ata o momento os casos coñecidos afectaron maioritariamente a inmobles sen uso previo, pero advertiu de que o contexto normativo e a demanda crecente deste tipo de aloxamento poderían favorecer este proceso no futuro se non se adoptan medidas preventivas.
