O Teatro Principal de Santiago de Compostela acolleu este 25 de xullo un dos actos máis emotivos do Día da Patria Galega coa entrega da Alba de Compostela 2025, un recoñecemento municipal a persoas que teñen deixado unha fonda pegada na vida da cidade. A iniciativa, creada no anterior mandato e consolidada pola alcaldesa Goretti Sanmartín, busca pór en valor “a quen fai máis grande este territorio”, segundo sinalou a propia rexedora durante o acto.
A edición deste ano contou cun cheo absoluto no patio de butacas para acompañar aos catro homenaxeados, que foron recibidos cun longo aplauso ao subir ao escenario: Aurora G. Rúa (‘Charo Rúa’), pioneira da emerxencia aérea; Xesús Manuel Coba (‘Suso do Dezaseis’), hostaleiro de referencia no barrio de San Pedro; Aurora Otero (‘Aurora da Freira’), cantareira e transmisora da tradición oral; e Santiago Martínez (‘Chago Martínez’), mestre ferreiro cunha ampla traxectoria.
O acto foi tamén unha homenaxe a Castelao, figura central do nacionalismo galego, no ano no que se cumpren 75 anos do seu falecemento no exilio. Un vídeo da Fundación Castelao abriu a cerimonia evocando a súa histórica ‘Alba de Gloria’, e a propia alcaldesa recuperou ese legado para lembrar “ás persoas que, coma el, sufriron o exilio” e reivindicar a necesidade de facer memoria e reparar inxustizas, como a devolución das esculturas do Mestre Mateo ao Concello de Santiago, tras a sentenza xudicial de xuño.
A médica Charo Rúa, pioneira na atención de emerxencias aéreas en Galicia e primeira muller no helicóptero medicalizado do 061, evocou no seu discurso a visión aérea do país como símbolo de unión e coidado: “Ver ao noso país desde esta perspectiva é unha sorte”. A alcaldesa destacou tamén o seu papel no operativo de rescate da traxedia de Angrois e a súa implicación en máis de 10.000 intervencións médicas ao longo da súa carreira.
Pola súa parte, o hostaleiro Suso do Dezaseis, moi coñecido na contorna da rúa de San Pedro, foi descrito como alguén que “coñece polo nome” a quen pasa polo seu local. Sanmartín salientou que o restaurante se converteu nun “punto de encontro cultural” para artistas e escritores como Uxía ou Begoña Caamaño, nomes que Coba evocou con emoción na súa intervención, agradecendo tamén o traballo colectivo do seu equipo.
O mestre ferreiro Chago Martínez, formado na Escola Obradoiro de Bonaval, agradeceu á cidade a oportunidade de construír un oficio e unha vida arredor da tradición do ferro. Lembrou os seus mestres e compañeiros de camiño, entre eles Antonio Campos, e expresou: “Grazas Compostela por facer de min un fillo especial”. A alcaldesa recoñeceu o seu labor “por forxar un futuro para a nosa tradición”.
Finalmente, Aurora da Freira recolleu o seu galardón con humildade e un agasallo musical: unha cantiga interpretada coa súa voz, que fixo soar no teatro como despedida do acto. Os seus agradecementos foron concisos, dirixidos aos seus fillos e ao Concello, e proclamou a súa sorpresa polo recoñecemento.
A cerimonia da Alba de Compostela insírese no conxunto de actos institucionais do 25 de xullo promovidos polo Concello de Santiago. Máis alá dos discursos, a gala foi unha expresión do valor que o recoñecemento público á veciñanza pode ter para fortalecer a identidade e a memoria dunha cidade como Compostela, que “mira ao futuro sen esquecer ás persoas que a constrúen día a día”, segundo palabras da rexedora.
