O festival Cineuropa cumprirá 40 edicións cunha programación de máis de 150 películas repartidas ao longo de 17 días, entre o 6 e o 22 de novembro, en diferentes espazos culturais de Santiago de Compostela. O certame, organizado polo Concello a través de Compostela Cultura, combinará estreas, cinema internacional, producións galegas, retrospectivas e actividades paralelas nun aniversario que tamén servirá para recuperar a memoria das súas catro décadas de traxectoria.
A concelleira de Capital Cultural, Míriam Louzao, presentou este venres os principais contidos da edición acompañada polo director do festival, José Luis Losa, e pola deseñadora Patricia Portela, integrante do estudo Costa e responsable da renovación da identidade gráfica de Cineuropa. Durante a comparecencia, os tres destacaron a relación que o certame mantén coa cidade desde a súa creación en 1987 e a importancia do público na súa continuidade.
Louzao sinalou que o aniversario permitirá revisar a evolución dun festival que foi incorporando novas cinematografías e formas de expresión audiovisual sen abandonar a súa aposta por propostas afastadas dos circuítos comerciais. Nese sentido, defendeu a continuidade de Cineuropa como un espazo de encontro entre espectadores, cineastas e diferentes maneiras de entender o cinema, ao tempo que subliñou a necesidade de garantir o seu carácter plural e accesible.
O festival conta co apoio do Consorcio de Santiago e da Deputación da Coruña, ademais da colaboración de entidades como a Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic), o Instituto Camões e a Universidade de Santiago de Compostela (USC), xunto con outras organizacións e empresas.
A selección cinematográfica volverá incorporar películas distinguidas en festivais como Cannes, Berlín, Venecia e San Sebastián, con títulos que, segundo explicou José Luis Losa, foron escollidos polo seu interese artístico e non exclusivamente polos galardóns recibidos.
O director destacou a presenza de obras de cineastas como Cristian Mungiu e Ryusuke Hamaguchi, así como producións recoñecidas cos principais premios dos certames europeos. Entre os títulos mencionados figura ‘Nina Rosa’, distinguida polo seu guión en Berlín e elixida para inaugurar esta edición.
Losa identificou tamén unha coincidencia temática entre varias das películas seleccionadas: a revisión dos anos trinta do século XX e das distintas formas de colaboración social e política cos réximes totalitarios. A programación incluirá relatos ambientados en países como Francia, Alemaña e Dinamarca, nos que se examinan as responsabilidades individuais e colectivas durante o ascenso do fascismo e do nazismo.
Esta perspectiva histórica convivirá con películas que abordan outros conflitos políticos e sociais, nunha selección que pretende establecer conexións entre acontecementos do pasado e debates do presente.
Un dos títulos aos que o director concedeu especial atención foi o documental chileno ‘Diario de un infiltrado’, que chegará a Compostela nunha versión íntegra que non fora exhibida na súa anterior presentación nun festival latinoamericano.
A película reconstrúe a historia de Miguel Herberg, un anarquista español que se introduciu en organizacións da extrema dereita chilena pouco antes do golpe de Estado de Augusto Pinochet. Tras abandonar inicialmente o país, regresou e continuou a súa actividade encuberta, chegando a entrevistar o propio ditador e a obter imaxes de persoas recluídas en campos de concentración no deserto de Atacama.
Segundo explicou Losa, aquelas gravacións permitiron documentar a supervivencia de persoas detidas e contribuíron á súa protección. Herberg, de 86 anos, asistirá ao festival para participar nun encontro arredor da súa experiencia e do documental.
A cinematografía galega ocupará outro dos espazos destacados desta edición, con novas obras de realizadores e realizadoras vinculados ao audiovisual do país.
Entre as producións anunciadas figuran ‘Tralovento’, ‘Todo é cárcere’, de Lois Enciso; ‘Monstro’, de Andrés Goteira; e ‘As augas’, de Leticia Sola, esta última primeira longametraxe da directora, que será a encargada de pechar o festival o 22 de novembro.
A programación tamén contará con traballos de Lois Domínguez Serén, Xiana do Teixeiro e Sebastián Uría, nunha edición na que varias das películas galegas terán a súa primeira exhibición en Galicia e algunhas mesmo realizarán a súa estrea internacional.
Entre elas estará ‘Aríos Ríos’, de Sebastián Uría, unha produción de Tamboura que participará na sección competitiva internacional. Esta categoría reunirá 12 películas avaliadas por un xurado no que estarán o crítico cinematográfico Ángel Quintana, a escritora Lucía Solla, autora de ‘Comerás flores’, e un antigo responsable da Filmoteca Suíza e do Festival de Locarno.
Tamén competirá ‘Titanic Ocean’, unha película presentada en Cannes que conta con participación galega a través da produtora Frida Films, vinculada a Luisa Romeo. Deste xeito, a competición contará cunha produción galega e outra coprodución con presenza da industria audiovisual do país.
A celebración do corenta aniversario incluirá varios recoñecementos a profesionais que contribuíron ao desenvolvemento e á difusión do cinema.
Os premios Cineuropa distinguirán nesta edición a actriz Laia Marull, ao cineasta francés Robert Guédiguian e ao produtor galego Felipe Lage, vinculado a diferentes proxectos do novo cinema galego.
Lage recibirá o seu galardón durante a cerimonia de clausura do 22 de novembro, unha xornada na que tamén se proxectará a primeira longametraxe dirixida por Leticia Sola.
A organización reservará ademais un recoñecemento específico para unha das persoas que contribuíron ao funcionamento do festival desde o ámbito técnico. Moisés González, que traballou durante 36 anos no Teatro Principal e exerceu como un dos proxeccionistas de Cineuropa, recibirá un premio especial durante a gala inaugural.
Louzao explicou que esta homenaxe pretende representar o labor de todos os profesionais que fixeron posible o certame ao longo da súa historia, especialmente aqueles que desenvolveron o seu traballo detrás das pantallas e dos equipamentos de proxección.
A concelleira vinculou este recoñecemento coa vontade de dedicar o aniversario non só ás películas e aos cineastas, senón tamén ás persoas que participaron na organización e ás sucesivas xeracións de espectadores que asistiron ás sesións.
A memoria cinematográfica de Cineuropa terá presenza propia na programación mediante un ciclo de recuperación de películas proxectadas durante os seus 40 anos de historia.
A selección non seguirá unha orde cronolóxica nin estará limitada aos títulos que obtiveron premios do público ou aos cineastas homenaxeados en edicións anteriores. Segundo explicou Losa, a intención é reconstruír diferentes momentos da historia do festival a través de obras que permaneceron no recordo dos espectadores.
O director lembrou que nas primeiras edicións chegaron a Compostela películas procedentes da Unión Soviética durante a perestroika, así como producións que abordaban o apartheid en Suráfrica. A recuperación destes títulos permitirá observar tamén os cambios políticos e sociais acontecidos desde finais dos anos oitenta.
Neste percorrido pola memoria do festival, Losa fixo referencia a ‘Frankenstein-04155’, o documental sobre o accidente ferroviario de Angrois que recibiu o premio do público en 2015. O director evocou aquela proxección no contexto da recente traxedia ferroviaria de Toledo, destacando o papel que pode desempeñar o cinema á hora de documentar e compartir experiencias colectivas.
A outra gran retrospectiva estará dedicada a Alfred Hitchcock e ás actrices que formaron parte da súa filmografía, cunha revisión da presenza feminina na obra do director británico.
O aniversario recuperará tamén actividades habituais como o maratón cinematográfico e as propostas musicais vinculadas á Banda Municipal de Música de Santiago e á Real Filharmonía de Galicia. A oferta completarase con faladoiros, encontros con profesionais, mesas redondas e actividades escénicas relacionadas coa historia e os contidos do festival.
Unha das novidades da edición será a estrea dunha identidade gráfica deseñada polo estudo Costa, que busca dotar o festival dunha imaxe recoñecible e adaptable aos próximos anos.
Patricia Portela explicou que o equipo partiu da idea de representar a comunidade de espectadores que se foi formando arredor de Cineuropa. Fronte aos símbolos territoriais empregados por outros festivais, a proposta compostelá sitúa a mirada do público como elemento central.
O novo logotipo incorpora un ollo que combina referencias á pantalla cinematográfica, á estrela europea e á propia identidade de Compostela. O deseño emprega un trazo deliberadamente irregular para transmitir unha dimensión humana, acompañado dunha tipografía de maior peso visual.
A identidade está concibida para funcionar en diferentes formatos, desde os materiais promocionais e os soportes publicitarios ata os distintivos que se entregan ás películas premiadas.
O sistema gráfico utilizará o branco e negro como base, aínda que cada edición poderá incorporar unha cor diferenciada. Para o corenta aniversario escolleuse un ton amarelo manteiga, que estará presente nas adaptacións da campaña.
Portela explicou que a intención é consolidar unha marca que poida manterse no tempo e que permita identificar o festival máis alá dunha edición concreta.
Cineuropa desenvolverá as súas sesións cinematográficas en catro sedes de Santiago de Compostela: o Teatro Principal, o Salón Teatro, o Auditorio de Galicia e a sala NUMAX.
A programación estenderase tamén á Zona C, que acollerá encontros, conversas e propostas escénicas, ademais doutras actividades complementarias que permitirán abordar a relación entre o cinema, a cidade e a historia do festival.
A organización manterá un sistema de acceso que combina sesións de pagamento con actividades gratuítas. Algunhas proxeccións e actos, entre eles a gala inaugural, requirirán retirar previamente un convite, mentres que outras propostas serán de acceso libre.
ENTRADAS Á VENDA DENDE O MÉRCORES POR 4 EUROS
A venda de entradas comezará o mércores 4 de novembro ás 11:00, tanto de maneira presencial no despacho de billetes da Zona C como a través das páxinas web de Cineuropa e Compostela Cultura.
O prezo da entrada individual será de 4 euros, mentres que o bono Cineuropa permitirá asistir a dez proxeccións por 30 euros. Ademais, manteranse as sesións gratuítas, algunhas delas con necesidade de retirar previamente un convite.
Desde o inicio da venda tamén se poderán retirar os convites das actividades gratuítas que requiran reserva, coa excepción dos actos de entrega de premios e da gala de clausura, cuxas invitacións estarán dispoñibles dous días antes da súa celebración.
Preguntada pola posibilidade de que se repitan os problemas informáticos rexistrados noutras edicións ante a elevada demanda de entradas, Louzao asegurou que o sistema de venda foi revisado e reforzado. A concelleira recoñeceu que non é posible descartar completamente as incidencias, pero indicou que, de producirse, se manterá a atención individualizada ás persoas afectadas.
O calendario completo de proxeccións, os horarios, as condicións de venda e o catálogo da programación estarán dispoñibles en cineuropa.gal e compostelacultura.gal.
