A maxistrada encargada da execución da sentenza polo accidente ferroviario de Angrois de xullo de 2013 pronunciouse a favor de indultar a pena de prisión imposta ao maquinista do Alvia, Francisco Garzón Amo, condenado a dous anos, seis meses e un día de cárcere polo descarrilamento no que faleceron 80 persoas.
A xuíza María Elena Fernández Currás asinou o 7 de setembro un auto no que informa favorablemente sobre a concesión dun indulto total da pena de prisión. Como alternativa, propón que a medida de graza alcance cando menos a parte da condena que supera os dous anos, de maneira que se abra a posibilidade de acordar a suspensión do seu ingreso no cárcere.
O pronunciamento chega unha semana despois de que o fiscal xefe da área de Santiago, Antonio Roma, tamén apoiase a concesión dunha medida de graza, aínda que neste caso limitada a un indulto parcial. A Fiscalía considerou que existían “relevantes razóns de xustiza e equidade”, pero descartou que a medida tivese carácter total.
A solicitude foi promovida polo Sindicato Español de Maquinistas Ferroviarios (Semaf) ante o Ministerio de Presidencia e continúa actualmente en tramitación. O informe xudicial e o resto da documentación solicitada no procedemento foron xa remitidos ao Ministerio de Xustiza.
Na resolución, Fernández Currás lembra que Garzón Amo foi condenado a dous anos, seis meses e un día de prisión e a unha pena de inhabilitación especial para exercer a súa profesión durante catro anos e medio.
Entre os elementos que ten en conta para apoiar o indulto figuran a ausencia de antecedentes penais anteriores ao accidente e o feito de que a responsabilidade civil establecida na condena xa foi satisfeita.
A maxistrada sinala tamén que o maquinista se encontra actualmente xubilado, circunstancia que, ao seu xuízo, reduce practicamente a cero a posibilidade de que poida repetir unha conduta delituosa das mesmas características.
Esta valoración sobre a falta de risco de reincidencia ocupa unha parte central do razoamento da resolución. A xuíza considera que, neste caso, o cumprimento da pena privativa de liberdade non tería unha finalidade específica de rehabilitación nin permitiría evitar unha futura reiteración dos feitos.
“CONCORREN RAZÓNS DE XUSTIZA E DE EQUIDADE”
O auto sostén expresamente que “concorren razóns de xustiza e de equidade” para conceder a medida solicitada. A maxistrada sitúa a conduta pola que foi condenado o maquinista no ámbito dunha imprudencia profesional grave que se produciu durante un período moi reducido de tempo.
Segundo recolle, a perda de atención ocorreu mentres Garzón mantiña unha conversación telefónica co interventor do tren pouco antes de chegar ao punto no que se produciu o descarrilamento.
A resolución tamén recupera as circunstancias relacionadas coa infraestrutura que foron analizadas durante o procedemento xudicial. A xuíza sinala que, sen eliminar a responsabilidade penal atribuída ao maquinista, na magnitude das consecuencias tamén tiveron relevancia factores vinculados á “deficiente sinalización do tramo” e á ausencia de “medidas de seguridade que diminuísen o risco dun exceso de velocidade de tal calibre”.
Estas cuestións formaron parte do debate xudicial sobre o accidente e estiveron vinculadas á acusación contra o exdirector de seguridade de Adif Andrés Cortabitarte, a única persoa acusada no proceso en relación con esas deficiencias da infraestrutura. A maxistrada apunta que a consideración destes factores non queda excluída pola resolución ditada en apelación, aínda que finalmente non se traducise nunha condena para o responsable ferroviario acusado por eles.
O PESAR POLAS VÍTIMAS
Outro dos aspectos valorados pola xuíza é a actitude mantida por Francisco Garzón desde o accidente. O auto fai referencia ao “profundo pesar do penado pola dor xerada ás vítimas e ás súas familias”, que considera acreditado desde os primeiros momentos posteriores ao sinistro e durante os anos nos que se desenvolveu o procedemento penal.
Fernández Currás lembra igualmente que o maquinista realizou peticións de perdón tanto públicas como privadas ao longo deste período.
A resolución tamén recolle a posición das vítimas que presentaron alegacións durante a tramitación da solicitude. Segundo expón a maxistrada, a maioría das persoas afectadas que se pronunciaron fixérono a favor do indulto. O auto reproduce ademais o argumento trasladado por algunhas delas de que “a condena moral do maquinista será para sempre, cumpra ou non a pena de prisión”.
Para a xuíza, a pena privativa de liberdade pode desempeñar unha función de prevención xeral ao transmitir á sociedade e ás vítimas que os delitos teñen consecuencias penais. Porén, considera que no caso concreto do maquinista non cumpriría unha función adicional relacionada coa súa reinserción ou coa prevención dunha nova conduta similar.
“En definitiva, aínda que a pena de prisión cumpra a súa finalidade de prevención xeral para que a sociedade e as vítimas confíen en que a comisión de delitos non resulta impune, ningunha finalidade de prevención especial en canto á necesidade de resocialización ou de neutralización do risco de reiteración delituosa cumpriría, neste caso, respecto do penado”, sinala a resolución.
