A Alameda da Lavacolla acollerá o vindeiro sábado 6 de xuño, entre as 11:00 e as 14:00, a segunda edición da Feira Sabugueira Saudable, unha xornada aberta á cidadanía que servirá para compartir os resultados dun ano de traballo comunitario desenvolvido na parroquia ao abeiro do Plan AS MARÍAS (Acción en Saúde de Mellora Ambiental, Relacións Interxeracionais e Auto-coidados en Sabugueira).
A iniciativa foi presentada este martes no Pazo de Raxoi pola concelleira de Medio Rural, Pilar Lueiro, acompañada por María Torres e Noa Rodríguez, representantes da Rede Sabugueira Saudable e do proxecto AS MARÍAS. Durante a presentación, Lueiro convidou á cidadanía compostelá a participar nun encontro que incluirá exposicións, xogos, música, artesanía, degustacións e espazos de intercambio interxeracional.
A edil destacou que esta feira representa a culminación dun proceso de traballo colectivo desenvolvido ao longo dos últimos meses e definiu a experiencia como “un dos proxectos máis bonitos” impulsados no municipio, ao tempo que agradeceu a implicación da técnica municipal María Pose. Segundo explicou, a iniciativa xurdiu no marco do Laboratorio de Innovación Cidadá en Galicia e da proposta ActivandODS, promovida pola ONG Farmamundi, que permitiu reactivar a Rede Sabugueira Saudable e impulsar novas dinámicas de colaboración na parroquia.
UNHA REDE QUE CONECTA VECIÑANZA, ADMINISTRACIÓNS E ENTIDADES
O proxecto articúlase arredor da Rede Sabugueira Saudable, creada en 2023 para favorecer o traballo conxunto entre a veciñanza e diferentes axentes do territorio. Nela participan asociacións locais, centros educativos, profesionais sanitarios, entidades de promoción da saúde, a Universidade de Santiago de Compostela, negocios de proximidade e o propio Concello.
Noa Rodríguez destacou durante a presentación o esforzo colectivo que sostén esta iniciativa, que definiu como un proceso construído grazas á participación de numerosas persoas e organizacións. Pola súa banda, María Torres, veciña implicada no proxecto, subliñou o impacto que tivo na convivencia e nas relacións comunitarias da parroquia. Segundo explicou, a experiencia contribuíu a reforzar os vínculos entre os residentes e a fomentar unha visión máis colectiva das necesidades e oportunidades da contorna.
MÁIS DE 230 PERSOAS IMPLICADAS EN ACCIÓNS DE SAÚDE E BENESTAR
O Plan AS MARÍAS conseguiu mobilizar activamente a máis de 237 persoas arredor de cuestións como o envellecemento activo, os coidados, a saúde comunitaria ou a mellora ambiental. O traballo estruturouse en catro grandes liñas de actuación.
No ámbito da saúde e os coidados organizáronse obradoiros sobre hábitos saudables, autocoidados e apoio mutuo coa colaboración de profesionais sanitarios. En paralelo, desenvolvéronse iniciativas orientadas a fortalecer os vínculos entre xeracións e a preservar a memoria local.
Entre elas destaca o podcast comunitario Sabugueira Viva e o proxecto Raíces de Sabugueira, un mapa colaborativo sobre patrimonio inmaterial elaborado co alumnado do CEIPP Mestre Rodríguez Xixirei. Esta proposta foi distinguida co Primeiro Premio Educa Compostela.
Outra das áreas de traballo centrouse na análise e mellora da contorna mediante procesos participativos de cartografía e identificación de necesidades ambientais. Como resultado destas accións, a rede contribuíu a impulsar un acordo entre a Rede Galega de Promoción da Saúde e o Concello de Santiago para desenvolver o programa Camiña e Conecta, orientado á promoción da saúde a través da actividade comunitaria.
A difusión da experiencia completouse coa organización da propia Feira Sabugueira Saudable e coa presentación do modelo en congresos sanitarios e educativos de ámbito estatal.
EXPANSIÓN DO MODELO A SAN XOÁN DE FECHA
Durante a presentación da feira, Pilar Lueiro anunciou que a experiencia desenvolvida en Sabugueira terá continuidade noutra parroquia do rural compostelán. O programa Camiña e Conecta comezará a implantarse en San Xoán de Fecha, coa creación dun grupo de participación veciñal destinado a fortalecer as redes de apoio e promover novas actividades comunitarias.
As reunións desenvolveranse todos os martes ás 10:00 na antiga escola de Albudiño, que funcionará como punto de encontro para esta nova etapa do proxecto.
A iniciativa conta co financiamento do Ministerio de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030 e coa colaboración do Concello de Santiago, a Consellería de Sanidade, a Universidade de Santiago e outras entidades participantes.
