A área de Memoria Histórica do Concello de Santiago, dirixida pola concelleira Míriam Louzao, porá en marcha o vindeiro 4 de maio unha nova liña de traballo educativo centrada no uso do cinema como ferramenta para achegar a Memoria Histórica á mocidade compostelá. A iniciativa, desenvolvida en colaboración coa Cooperativa Numax, implicará nesta primeira fase alumnado de 3º e 4º da ESO do IES Rosalía de Castro e do IES Antón Fraguas.
O programa forma parte das accións impulsadas no marco do Ano da Memoria 2026, coincidindo co 90 aniversario do golpe de Estado franquista, e busca introducir entre as novas xeracións unha reflexión sobre a ditadura, a represión e os procesos de resistencia social, combinando análise histórica e alfabetización audiovisual.
A proposta estrutúrase arredor da proxección de dous filmes: A lingua das bolboretas (José Luis Cuerda, 1999) e El 47 (Marcel Barrena, 2024). Ambas as obras servirán como base para un itinerario pedagóxico composto por tres fases: unha sesión previa nos centros educativos para contextualizar cada película e introducir conceptos de linguaxe cinematográfica e Memoria Histórica; a proxección en Numax; e unha terceira sesión posterior de reflexión e análise colectiva nas aulas.
Segundo sinala o Concello, esta metodoloxía pretende non só transmitir coñecemento sobre o pasado recente, senón tamén fomentar entre o estudantado capacidades de análise crítica fronte á desinformación e aos discursos de odio. Neste sentido, Louzao considera prioritario que a formación sobre o franquismo se integre nas políticas educativas municipais como ferramenta para fortalecer unha cidadanía crítica.
No caso de A lingua das bolboretas, a actividade abordará cuestións vinculadas á educación republicana, a liberdade de pensamento e a represión exercida tras o levantamento fascista. A elección desta película tamén coincide co centenario do nacemento de Rafael Azcona, figura central do cinema español e guionista da adaptación da obra de Manuel Rivas.
Pola súa banda, El 47 permitirá traballar procesos sociais da Transición como a migración interior, a mobilización veciñal e distintas formas de resistencia cívica fronte ás inercias herdadas da ditadura.
Ademais desta nova proposta cinematográfica, o Concello continúa ampliando as súas accións de divulgación da Memoria entre a poboación escolar. Entre elas inclúese a difusión da novela visual interactiva Antes de maio, centrada na loita estudantil compostelá de marzo de 1968 contra o franquismo, así como un proxecto específico para alumnado de primaria sobre a identidade do rural de Santiago.
Unha vez rematada esta primeira experiencia, está prevista a elaboración de materiais didácticos para o profesorado co obxectivo de facilitar que outros centros ou grupos poidan incorporar no futuro estes contidos ás súas aulas, consolidando así unha ferramenta educativa de longo percorrido arredor da Memoria, a cultura e a formación crítica.
