A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, deu por inaugurado o congreso sobre infraestrutura verde celebrado na cidade, un foro no que administracións, universidade e especialistas coincidiron en que a natureza debe integrarse no deseño urbano cotián e non quedar relegada a “guetos” ou espazos pechados. “Cómpre planificar as cidades desde unha mirada na que a sombra, a auga que se infiltra, a biodiversidade e os solos vivos formen parte do día a día”, sinalou a rexedora, defendendo que esta mudanza de paradigma é “central e transformadora”.
O encontro enmárcase no desenvolvemento da estratexia local ligada ao proxecto ‘Entre Sar e Sarela’, co apoio da Fundación Biodiversidade e financiamento da Unión Europea a través do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia. A sesión de apertura contou coa participación da Directora Xeral de Biodiversidade, Bosques e Desertificación do MITECO, María Jesús Rodríguez; do director do Instituto de Estudos do Territorio; do concelleiro de Sustentabilidade Ambiental, Dereitos dos Animais e Servizos Básicos; e do director do IBADER (USC), entidade que asume a dirección científica.
Desde o Concello, recalcouse que Santiago parte dunha relación histórica co medio natural, pero que existen ámbitos —como o ensanche— onde é preciso avanzar na renaturalización e humanización do espazo público. A rexedora citou como exemplo de actuación o ‘barrio verde da Ponte Pedriña’, un dos cinco ámbitos piloto que transformará un espazo dominado polo tráfico e os materiais duros nun corredor ecolóxico “no que a auga poida volver circular”.
Pola súa parte, a representante do MITECO subliñou que as infraestruturas verdes son “unha necesidade estratéxica” ante a “tripla crise planetaria” (clima, perda de biodiversidade e contaminación). “Cada euro investido en restauración de ecosistemas ou en prevención de riscos climáticos multiplícase en beneficios ambientais, económicos e sociais”, afirmou, lembrando que Galicia foi a primeira comunidade en aprobar a súa estratexia autonómica de infraestrutura verde en 2021 e que o novo Regulamento europeo de Restauración da Natureza obriga a elaborar un plan nacional de restauración coas comunidades e entidades locais.
O director do Instituto de Estudos do Territorio puxo o foco na dimensión multiescalar e cooperativa destas políticas: local, autonómica e estatal, con especial relevancia das entidades municipais dado que a maior parte da poboación vive en áreas urbanas e periurbanas. “A colaboración entre administracións é imprescindible para que a implantación da infraestrutura verde sexa real e efectiva”, recalcou.
Desde a USC, o reitor Antonio López reivindicou a transferencia de coñecemento ao sector público e a incorporación destes contidos nos procesos formativos universitarios. “O que se nos demanda ás universidades é un coñecemento útil para mellorar a vida cidadá: saúde, organización do territorio e tamén calidade urbana”, indicou, lembrando que o campus compostelán forma parte do perímetro do anel verde Sar–Sarela, polo que a institución “ten un papel e unha responsabilidade directa” no seu deseño e implementación.
O congreso inclúe relatorios con experiencias de referencia en áreas urbanas e periurbanas, así como accións de divulgación con distintos axentes. Segundo avanzou a organización, todo o material e conclusións recolleranse nunha monografía de acceso público que se remitirá ás persoas asistentes.
A alcaldesa pechou a inauguración apelando á coherencia entre ciencia, políticas públicas e demanda social: “A urxencia climática é unha realidade e a cidade que buscamos non se constrúe só con formigón nin con plans, senón con comunidade, vínculos e natureza”. O obxectivo municipal —insistiu— é que o verde “deixe de ser unha paréntese dominical para pasar a ser a frase principal” de Santiago, con árbores, sombra e solo permeable en cada rúa, corredores ecolóxicos que unan ríos, montes e barrios, e solucións baseadas na natureza que aumenten a resiliencia climática e a calidade de vida da veciñanza.
