Estamos a vivir un apoxeo da viaxe como medio para acadar a plenitude, as oportunidades e o coñecemento. A experiencia como obxecto final para recoñecérmonos no noso pequeno recuncho do orbe.
Lembro a cita de Lord Byron “marcho, sen saber cara a onde; pero xa pasou o tempo no que as costas minguantes de Albion podían entristecer ou alegrar os meus ollos.” Hai nestas palabras un desexo íntimo de exploración, de abandono do lugar antigo e de procura, en última instancia, do locus ignotus.
Dende unha mirada literaria, foi naquela etapa histórica adolescente cando se popularizaron as novelas de viaxes. A vida intensa, a busca do misterio e da identidade non son elementos do azar.
Nos séculos XVIII e XIX coinciden dous aspectos: a tendencia romántica a elevar o individuo e a propia dominación da clase burguesa. Ligado ao anterior, o individualismo era outro alicerce desta liña ideolóxica. O eu máis orixinal e a miña capacidade sensorial ampliada polas vivencias. A Terra era un espazo non explorado e con posibilidades infinitas.
Neste mundo globalizado, os axentes con capital económico e cultural veñen a transmitirnos un romanticismo 2.0.; dixital e neocapitalista. A felicidade na nosa era pasa polo instante, que tamén pode estar emparellado coas (inexistentes) expectativas de futuro, pero iso é outro tema. O que se vive no momento é, en definitiva, o obxecto de pracer inmediato. E que pasa ao longo prazo?
Se hai algo que saliente das figuras románticas é a procura do saber. Concordo co escritor Wordsworth en relación coa aprendizaxe: “lémbroa como un acto de amor e de verdadeira vivencia”. Porén, tanto a educación universalizada como a Internet permiten hoxe en día acceder a unha capacidade inesgotable de información. É certo que é tarefa docente ensinar ao alumnado a empregala con responsabilidade. Mais semella preciso reflexionar sobre o rol deste ciberespazo, sobre todo no referente á expedición moderna e fulminante. As redes sociais están contaminadas. Se procuras a palabra “viaxe”, o máis probable é que aparezan vídeos ofrecendo recursos para viaxar o máximo posible e sen importar as condicións. Abride SkyScanner, mercade un voo. Pasaremos 10 horas en aeroportos. Subiremos o noso destino á nosa rede social favorita, contribuíndo a desenvolver a nosa identidade dixital como persoa aventureira. Probaremos comida, roupa e faremos actividades. Tamén haberá tempo para pasear por unha cidade masificada, capturando sempre o momento, para que a ninguén se lle esqueza que formamos parte da mesma cultura da experiencia.
Onde podo mergullarme mellor nas memorias latinas? Nun selfie no Anfiteatro, carecendo de contexto algún, ou nun libro de historia?
