Santiago de Compostela acolle desde este xoves e ata o sábado a XI edición do ‘Simposio de Biopsia Líquida’, un encontro científico que reúne na cidade a máis de 300 especialistas nacionais e internacionais para abordar os últimos avances no diagnóstico e seguimento do cancro mediante biopsia líquida e intelixencia artificial. O foro foi presentado nunha rolda de prensa polo seu director científico, o doutor Rafael López, e pola responsable da Unidade de Análise de Biopsia Líquida do grupo ONCOMET no CHUS, a doutora Laura Muinelo.
Durante as sesións programadas analizaranse resultados que amosan como os algoritmos de IA permiten integrar datos moleculares complexos coa información obtida da biopsia líquida, mellorando o manexo clínico de pacientes con tumores tanto localizados como avanzados. Segundo expuxeron os responsables do encontro, estas ferramentas fan posible detectar recaídas antes de que sexan visibles nas probas de imaxe e adaptar os tratamentos de forma máis temperá e precisa.
O simposio cumpre once edicións e consolídase como un dos principais foros científicos do Estado neste ámbito, cunha proxección internacional crecente. Ao longo da última década, o encontro acompañou a evolución da biopsia líquida desde as súas primeiras fases experimentais ata a súa incorporación progresiva á práctica clínica. Tal e como sinalou Rafael López, “empezamos cando a biopsia líquida era pouco máis que unha promesa científica, e hoxe debatimos como utilizala para tomar decisións clínicas reais no día a día”.
Un dos eixes centrais desta edición é o paso da investigación básica á aplicación asistencial, cun foco claro en integrar estas ferramentas de maneira segura, eficaz e equitativa no sistema sanitario. Neste contexto, a investigación desenvolvida polo grupo ONCOMET ocupa un lugar destacado, tanto pola súa traxectoria no ámbito da biopsia líquida como pola súa participación en proxectos europeos que combinan análise molecular avanzada e intelixencia artificial.
Os relatorios tamén afondan no concepto de enfermidade mínima residual, clave para detectar se, tras unha cirurxía aparentemente curativa, permanecen pequenas cantidades de células tumorais con capacidade de provocar recaídas. En tumores como o de colon, mama ou pulmón, os datos dispoñibles indican que a ausencia desta enfermidade mínima residual podería permitir evitar tratamentos agresivos nalgúns pacientes, reducindo efectos secundarios innecesarios e mellorando a súa calidade de vida.
Outro dos ámbitos abordados é a detección precoz do cancro, especialmente relevante en tumores de difícil diagnóstico inicial, como o de páncreas. Os expertos debaten sobre novos test capaces de identificar sinais tumorais en fluídos biolóxicos antes de que a enfermidade sexa visible por outros métodos, así como sobre estratexias de vixilancia activa en persoas con alto risco xenético.
A programación inclúe tamén sesións centradas nas aplicacións clínicas xa en marcha en distintos tipos de cancro, como o de mama avanzado ou os tumores xenitourinarios, onde a biopsia líquida permite seguir a evolución da enfermidade de forma menos invasiva. Ademais, dedícase un espazo específico aos retos regulatorios, organizativos e de financiamento, coa participación de expertos europeos que analizan modelos de referencia implantados noutros países.
A intelixencia artificial ten un papel protagonista ao longo do simposio, como ferramenta clave para interpretar a gran cantidade de datos xerados pola biopsia líquida e avanzar cara a modelos predictivos de maior precisión. Con máis de 75 ponentes e moderadores, o encontro reforza o papel de Santiago de Compostela como punto de referencia internacional no debate científico sobre a incorporación responsable da innovación á atención oncolóxica.
