A alcaldesa de Santiago de Compostela, Goretti Sanmartín, expresou este venres o seu pesar polo falecemento de Xosé Manuel Beiras, histórico referente do nacionalismo galego, e destacou tanto a súa traxectoria política e intelectual como a relación que mantivo coa capital galega ao longo da súa vida. A rexedora participou na homenaxe organizada no Museo do Pobo Galego, onde lembrou a figura do político compostelán e trasladou as súas condolencias á familia.
Sanmartín considerou que a desaparición de Beiras “deixa un oco tremendo” en Santiago, unha cidade que marcou as súas orixes e desde a que desenvolveu boa parte do seu pensamento político. Segundo explicou, Compostela foi o punto de partida dunha traxectoria que transcendeu o ámbito local, pois desde ela chegou a construír “unha visión global, unha perspectiva de toda Galicia”.
A alcaldesa puxo o foco na dedicación de Beiras á sociedade galega, tanto a través da súa actividade política como da súa produción intelectual. “Foi unha persoa que amou Galicia, que traballou por Galicia e que axudou a construír o noso país en todo o longo da súa vida”, manifestou ante os medios de comunicación durante o acto de despedida.
Alén do recoñecemento institucional, Sanmartín referiuse á relación que mantivo co histórico dirixente nacionalista, con quen coincidiu durante anos en diferentes iniciativas e organizacións políticas. A alcaldesa asegurou que tivo “o privilexio” de compartir con el militancia e “moitos espazos”, experiencias que lle permitiron coñecer tamén a súa faceta persoal.
Neste sentido, definiu o seu falecemento como unha “perda irreparable” e describiuno como “unha persoa única, irrepetible”. Tamén destacou as súas calidades humanas e intelectuais, ao lembrar que era “unha persoa profundamente humana, realmente brillante”, e convidou a manter vivo o recoñecemento á súa traxectoria.
Entre as lembranzas que recuperou durante a súa intervención figura a homenaxe que Beiras recibiu en 2025 no parque compostelán de Galeras, no marco da iniciativa ‘Escritor na túa terra’. Naquela ocasión, o intelectual participou nun acto no que plantou unha árbore, un xesto que Sanmartín identificou como un dos “momentos absolutamente únicos” que puido compartir con el.
A rexedora tamén fixo referencia a Aurichu Pereira, compañeira de Beiras, e lembrou o seu recoñecemento como filla predilecta de Santiago de Compostela. Con esta mención, quixo destacar a vinculación de ambos coa cidade e a presenza que tiveron na súa vida cultural e social.
UN CHAMAMENTO A RECUPERAR A SÚA OBRA INTELECTUAL
Unha parte das declaracións da alcaldesa estivo dedicada á dimensión de Beiras como ensaísta e pensador. Sanmartín incidiu na necesidade de que a súa obra continúe sendo coñecida e estudada, especialmente entre as persoas máis novas, para que a súa contribución non quede limitada ao recordo da súa actividade política.
A alcaldesa quixo “animar á xente nova” a achegarse aos textos do intelectual compostelán, dos que afirmou que “son obras que abriron camiños”. Na súa opinión, a difusión destes traballos debe formar parte das iniciativas destinadas a preservar e dar a coñecer o pensamento galeguista e a historia política contemporánea de Galicia.
Por iso, defendeu a conveniencia de “facer un traballo moi importante de divulgación, de coñecemento, de promoción do que el escribiu, que ao final escribiu para Galicia”. Con estas palabras, Sanmartín situou a transmisión do legado escrito de Beiras como unha das tarefas pendentes tras o seu falecemento, máis alá das homenaxes institucionais.
A intervención da alcaldesa no Museo do Pobo Galego concluíu cunha chamada a “render honra” ao histórico político e intelectual, ao tempo que reiterou o seu apoio á familia. A rexedora reivindicou así a memoria dun compostelán cuxa traxectoria estivo vinculada ao desenvolvemento do nacionalismo galego e á reflexión sobre a realidade social, económica e política de Galicia.
