A concelleira socialista Marta Abal cuestionou este mércores o contido do Plan de medidas correctoras presentado polo Goberno local no marco da declaración de Santiago de Compostela como zona de mercado residencial tensionado. O Grupo Municipal Socialista considera que o documento non incorpora compromisos suficientes para incrementar a oferta de vivenda na cidade nin establece indicadores materiais que permitan avaliar o seu impacto real.
Nunha rolda de prensa, Abal afirmou que o plan resulta decepcionante para o seu grupo porque, ao seu xuízo, non concreta medidas efectivas para afrontar o problema residencial. A edil sinalou que a declaración de Santiago como zona tensionada perde capacidade se non vai acompañada de actuacións con resultados verificables no curto, medio e longo prazo. Segundo expuxo, esas actuacións deberían centrarse na mobilización de vivenda baleira, na creación de vivenda pública e protexida, na rehabilitación de inmobles e na ampliación do alugueiro estable.
“De nada serve a declaración de Santiago como zona de mercado residencial tensionado se non se acompaña de medidas efectivas e concretas”, indicou Abal, que defendeu que a política municipal debe medirse polo número de vivendas dispoñibles e non polo volume de trámites ou documentos aprobados.
A representante socialista incidiu en que o problema da vivenda en Compostela non se resolve só con modificacións normativas, estudos ou inspeccións, senón co aumento do parque residencial dispoñible. Nesa liña, sostivo que calquera plan debería responder a cuestións concretas: cantas vivendas se recuperan, cantas se rehabilitan, cantas se mobilizan, cantas se constrúen, en que prazo, baixo que réxime e a que prezo.
Para o PSdeG, a principal eiva do documento está en que boa parte dos resultados previstos se formulan como instrumentos administrativos. Abal sinalou que o plan recolle indicadores como o número de ordenanzas, estudos, modificacións administrativas ou plans de inspección, pero non detalla cantas vivendas pasarán efectivamente ao mercado residencial a través de cada unha das 18 medidas incluídas nos tres programas previstos.
“A veciñanza non pode vivir nunha ordenanza, nin nun estudo, nin nun plan de inspección”, afirmou a concelleira socialista, que reclamou prazos certos e compromisos cuantificables.
A crítica do Grupo Municipal Socialista céntrase especialmente no programa A, orientado a optimizar, recuperar e mellorar o parque residencial existente. Abal puxo como exemplo o gravame fiscal sobre as vivendas baleiras. Segundo explicou, o plan mide como resultado a modificación da ordenanza fiscal, cando para o PSOE o relevante sería coñecer cantos inmobles baleiros se identifican, cantos son obxecto de recargo e, sobre todo, cantos deixan de estar baleiros para incorporarse ao mercado residencial.
A edil tamén se referiu á medida relativa á limitación do uso turístico das vivendas. O obxectivo declarado, segundo lembrou, é que inmobles actualmente destinados ao mercado turístico poidan regresar ao uso residencial. Porén, criticou que o documento se centre na modificación do plan de inspección e na programación das inspeccións, sen fixar cantos pisos turísticos se prevé recuperar para alugueiro estable.
Na mesma liña, Abal cuestionou a formulación das medidas sobre conservación, rehabilitación e uso, así como as axudas á rehabilitación enerxética e a ampliación das áreas de rehabilitación integral. O grupo socialista considera que estas ferramentas poden ser útiles, pero bota en falta o dato principal: cantas vivendas volverán cumprir unha función residencial tras esas actuacións.
Un dos puntos nos que a concelleira fixo maior fincapé foi o estudo municipal sobre vivenda baleira. Segundo Abal, ese traballo xa debería estar realizado, mesmo antes da modificación da ordenanza do IBI para incorporar o recargo ás vivendas desocupadas. A representante socialista sostivo que non ten sentido aprobar un instrumento fiscal sen contar previamente cun censo que permita saber onde están esas vivendas e que medidas se van aplicar para mobilizalas.
O programa B, relativo ao incremento da oferta de vivenda protexida, tamén foi obxecto de crítica. Abal detívose na previsión de crear unha entidade pública de vivenda, unha medida que o PSOE considera necesaria, pero sobre a que asegura que aínda non hai información suficiente. A concelleira lembrou que o Plan de medidas correctoras ten unha vixencia de tres anos e que o calendario prevé avanzar xa en 2026 nunha memoria para a súa constitución.
A este respecto, advertiu de que crear unha empresa pública non é un procedemento sinxelo e reclamou que o Goberno local explique en que punto se atopa esa iniciativa. Para os socialistas, esa entidade podería ser útil tanto para promover nova vivenda como para actuar sobre a vivenda baleira e sobre o desenvolvemento de solo.
Outra das medidas analizadas foi a relativa á construción e rehabilitación de vivendas municipais. Abal sinalou que o documento fala de 12 edificios municipais que se prevé construír ou rehabilitar no período 2026-2029, pero afirmou que só se concretan cinco, vinculados ao ámbito de Caramoniña. O grupo socialista reclama coñecer cales son os sete restantes, onde se localizan, en que estado se atopan e cal é o calendario previsto.
A concelleira tamén pediu máis precisión sobre o destino dos ingresos procedentes de sancións urbanísticas ao Parque Municipal de Vivenda. Segundo indicou, o plan recolle esa posibilidade, pero non incorpora unha estimación de ingresos nin unha previsión que permita avaliar o alcance real da medida.
No programa C, centrado na mellora dos procedementos e da eficiencia administrativa, o PSOE puxo o foco no desenvolvemento de solo urbano non consolidado. Abal considera que esta debería ser unha das pezas clave para ampliar o parque residencial no medio e longo prazo, mais entende que o plan non concreta que ámbitos se van priorizar, cando se van urbanizar, cando se poderán construír vivendas nin con que financiamento.
A representante socialista afirmou que o Goberno local volve situar o acento na fase administrativa previa, pero non no resultado habitacional final. Ao seu entender, nunha cidade declarada como zona de mercado residencial tensionado, é imprescindible que o Concello estableza prazos e obxectivos medibles sobre a dispoñibilidade real de vivenda.
“Unha ordenanza non é unha vivenda mobilizada, un estudo non é unha vivenda recuperada, unha inspección non é automaticamente un piso incorporado”, resumiu Abal durante a súa intervención.
O Grupo Municipal Socialista reclamou, en consecuencia, un plan con indicadores claros, verificables e materiais. Entre eles, o número de vivendas baleiras que se prevé mobilizar, o número de pisos turísticos que volverán ao uso residencial, o número de edificios que serán rehabilitados e o volume de vivenda pública ou protexida que se incorporará ao parque municipal.
Na parte final da súa comparecencia, Abal resumiu as tres prioridades que, ao seu xuízo, debería asumir o Goberno local: rematar o estudo municipal da vivenda baleira, avanzar na creación da entidade pública de vivenda e iniciar xa o desenvolvemento de solo urbano, especialmente o solo urbano non consolidado. A concelleira advertiu de que estes procesos requiren tempo e que, por iso, deberían estar en marcha canto antes.

