O Pleno do Concello de Santiago aprobou de forma provisional a modificación puntual do PXOM no ámbito do PERI-12 (antigo colexio Manuel Peleteiro). A proposta saíu adiante cos votos favorables do goberno municipal (BNG e Compostela Aberta), do PSOE e das concelleiras non adscritas, e co rexeitamento do PP. A mudanza ordena o ámbito para incrementar o uso residencial e introducir unha reserva mínima do 45% de vivenda protexida (cómputo sobre a superficie edificable total excluída a planta baixa), ao tempo que acouta os usos comerciais ás plantas térreas, prohíbe pubs, discotecas e locais do Grupo 2 e retira o uso hoteleiro.
O concelleiro de Urbanismo, Iago Lestegás, enmarcou o cambio nun viraxe de modelo: “estamos contribuíndo a cambiar ese paradigma […] introducindo unha reserva obrigatoria moi importante de vivenda protexida no corazón do Ensanche“. Segundo explicou, fronte á ordenación vixente que permitía 23.500 m² de uso lucrativo, a nova proposta fixa 9.000 m² nese capítulo e “supón unha redución de case o 20% da edificabilidade“. A planificación mantén as cesións públicas xa fixadas na equidistribución de 2005: un equipamento municipal de 900 m² construídos e un espazo libre público de 1.395 m², orientado cara a San Pedro de Mezonzo para maximizar o asoleamento. A conexión coa República Arxentina amplíase na liña de fachada e defínese unha praza central como novo espazo de relación barrial. A ordenación inclúe, ademais, un mínimo de 300 prazas de aparcadoiro en soto.
Sobre as alegacións presentadas no período de exposición pública (tres, unha delas favorable), o departamento introduciu axustes volumétricos: o retranqueo do primeiro ático pasa a 2,5 metros nos puntos de contacto co número 13 da República Arxentina e cara ao patio posterior que dá á rúa da Rosa, mantendo os 3 metros xa previstos na fronte á praza. Para Lestegás, trátase dunha solución “razoada, razoable e equilibrada” que “crea espazos urbanos de calidade” e “protexe o comercio de proximidade”.
Pola oposición, o voceiro do PP, Borja Verea, defendeu un destino íntegro a equipamentos públicos para a parcela e criticou que o resultado sexa “ese mamotreto […] outro bloque de cemento“. “Este non é un debate sobre a bondade da vivenda pública no centro, coa que estamos de acordo, senón sobre se esta parcela única debe servir a 80-150 familias ou ser un espazo para os 100.000 santiagueses“, afirmou.
O PSOE apoiou a modificación. Gumersindo Guinarte cualificou a tramitación coma “un novo capítulo do caso Peleteiro” e puxo o foco nas melloras respecto de etapas anteriores: supresión de 7.000 m² de uso hoteleiro, incremento da vivenda (e da vivenda protexida), baixa da edificabilidade e creación dun espazo público de calidade con aberturas cara a San Pedro de Mezonzo e a República Arxentina. Tamén salientou a coordinación coa Sociedade Estatal de Vivenda (citada na sesión como XAREP) e o acordo co ámbito estatal para reservar solo a vivenda pública.
Desde o grupo das concelleiras non adscritas, Mercedes Rosón reivindicou a coherencia do traballo técnico e político e pediu situar o debate no 2025: “é xusto recoñecer que esta proposta non é nin a de 2019 nin a de 2022, pero mellora ambas en usos, en edificabilidade e en vivenda pública, que é hoxe a principal demanda en Santiago”. Tamén advertiu de que, na execución, o goberno deberá seguir de preto as cuestións constructivas expostas pola comunidade de propietarios do ámbito.
Pecha o bloque de posicións a intervención da alcaldesa, Goretti Sanmartín, quen chamou a “felicitarnos de que isto poida ser unha realidade” e subliñou o “acordo coa XAREP e coa propiedade”, a incorporación de alegacións e un apoio veciñal maioritario á proposta explicada na Comisión Mixta Cidadá. “A vivenda é a principal preocupación da cidadanía e temos unha oportunidade histórica que non podemos deixar pasar“, concluíu, antes de someter a votación un acordo que deixa encarrilada a aprobación definitiva e o peche de dúas décadas de incerteza na peza central do Ensanche.
