Unha investigación desenvolvida na Universidade de Santiago de Compostela vén de identificar as primeiras formas documentadas de pena de morte no noroeste da península ibérica entre os séculos VIII e XII. O estudo recolle prácticas como a forca, o lume, a precipitación, a decapitación e a crucifixión, nun período de transformación das estruturas políticas e xudiciais tras o final da Antigüidade.
O traballo foi realizado por Abel de Lorenzo Rodríguez, investigador da Facultade de Historia e do Instituto de Investigación de Humanidades da USC, no marco da súa investigación doutoral, publicada pola editorial Comares no libro ‘A forca e o lume. Unha historia social da pena de morte en Hispania (700-1200)’.
Segundo explica a USC, o estudo baséase nunha análise documental exhaustiva que permite reconstruír, en numerosos casos, as identidades das persoas executadas e dos verdugos, así como os contextos nos que se producían estas condenas. A investigación sitúa boa parte destes episodios no noroeste ibérico, con especial presenza de casos procedentes do Reino de Galicia, nun tempo marcado pola consolidación dos reinos cristiáns peninsulares.
A investigación céntrase en como a xustiza actuaba sobre os corpos dos condenados e en como se foi configurando o fundamento das execucións capitais neste período histórico. O autor analiza tamén os perfís sociais das persoas sometidas a este tipo de penas e as circunstancias que rodeaban a súa condena, atendendo tanto ás motivacións que conducían á execución como aos conflitos e negociacións sociais que atravesaban a xustiza penal.
Tal e como sinala o propio investigador, o estudo aborda estes procesos desde unha perspectiva social, atendendo a factores como a relixión, a posición social, o xénero ou a consideración criminal á hora de determinar o tipo de castigo aplicado. Ademais, examina a evolución das formas de execución ao longo do tempo, o paso dunhas prácticas a outras e o papel que xogaban a memoria colectiva e a percepción social destas penas na súa aplicación.
A obra contribúe así a ampliar o coñecemento sobre a historia da xustiza penal medieval no ámbito peninsular e achega novas claves para comprender os mecanismos de poder e control social nos primeiros séculos da Idade Media.
