O Ateneo de Santiago acollerá este próximo luns, 26 de outubro, ás 19:30, unha conferencia dedicada á recuperación e ao estudo da poesía popular galega a través do traballo de Manuel Murguía. O encontro, que terá lugar en Afundación (Rúa do Vilar, 19), reunirá o presidente da Real Academia Galega, Henrique Monteagudo, e o investigador Diego Rodríguez, que examinarán a importancia dos documentos inéditos das ‘Rimas Populares de Galicia’ e as cuestións históricas e filolóxicas relacionadas coa súa elaboración.
Baixo o título ‘As Rimas Populares de Galicia e o retorno de don Gaiferos’, a sesión centrarase nas novas posibilidades de estudo que ofrece a publicación, a principios de 2026, de materiais ata entón inéditos do proxecto de Murguía. A edición, impulsada pola Real Academia Galega e preparada por Diego Rodríguez, permite ampliar o coñecemento sobre unha iniciativa de recompilación literaria vinculada á tradición oral e reconsiderar algunhas das interpretacións que se fixeron sobre o seu autor.
Un dos asuntos principais da conferencia será o romance de Don Gaiferos de Mormaltán, unha composición arredor da cal se desenvolveu unha controversia académica relacionada coa autenticidade dos textos recollidos por Murguía e coa fiabilidade dos seus procedementos de investigación. A aparición de nova documentación ofrece elementos adicionais para abordar estas discusións e examinar o contexto no que se transmitían e recompilaban as manifestacións da literatura popular galega.
A análise tamén permitirá situar o proxecto de Murguía no panorama cultural da primeira metade do século XIX, un período relevante para comprender a conservación e a transmisión do patrimonio oral. Monteagudo e Rodríguez abordarán tanto as características dos materiais recuperados como as preguntas que estes suscitan sobre a orixe, a circulación e a interpretación das composicións tradicionais.
Deste xeito, a conferencia conectará o estudo dunha das figuras centrais da historiografía galega coa investigación contemporánea sobre o folclore, prestando atención ao papel dos documentos históricos na reconstrución da memoria literaria e cultural de Galicia.
DOUS ESPECIALISTAS VINCULADOS Á INVESTIGACIÓN E AO PATRIMONIO GALEGO
Henrique Monteagudo é catedrático de Filoloxías Galega e Portuguesa da Universidade de Santiago de Compostela, investigador do Instituto da Lingua Galega e director da Cátedra Castelao da institución universitaria. A súa actividade académica está vinculada ao estudo da lingua galega e da súa evolución histórica. Ingresou como membro numerario da Real Academia Galega en 2012 e, en marzo de 2025, foi elixido presidente da institución.
Pola súa parte, Diego Rodríguez, nado en Santiago de Compostela en 1972, é licenciado en Xeografía e Historia pola USC, con especialización en Historia Contemporánea e en Biblioteconomía e Arquivística. É membro correspondente da Real Academia Galega e desenvolve o seu labor profesional na Fundación Barrié, onde exerce como responsable de Patrimonio e Cultura e como bibliotecario.
Rodríguez é, ademais, o editor da publicación dos materiais inéditos de Murguía, polo que a súa intervención permitirá coñecer o traballo de recuperación documental e as achegas que esta edición incorpora ao estudo das ‘Rimas Populares de Galicia’.
