A rúa do Castiñeiriño conta estes días cun novo mural destinado a dar visibilidade ás persoas con dano cerebral adquirido e favorecer a súa inclusión social. A intervención foi promovida pola Concellaría de Xuventude do Concello de Santiago en colaboración coa asociación Dano Cerebral Santiago de Compostela, que ten a súa sede neste mesmo barrio compostelán.
A tenenta de alcaldesa e concelleira de Xuventude, María Rozas, visitou este xoves os traballos xunto co presidente da entidade, Luciano Fernández, e varias das persoas usuarias da asociación. A obra leva a sinatura da ilustradora e muralista María Martínez, coñecida artisticamente como ‘Galleta María’, e pretende tamén contribuír á sensibilización e á prevención arredor do dano cerebral adquirido.
A iniciativa comezou a tomar forma o pasado ano, coincidindo co 25 aniversario de Dano Cerebral Santiago. Segundo explicou Rozas, desde o primeiro momento buscouse que as persoas vinculadas á entidade participasen directamente na creación. “Queriamos unha actuación da que elas foran protagonistas e na que se sentiran reflectidas”, sinalou a concelleira.
Rozas destacou ademais as posibilidades da arte urbana como medio para introducir cuestións sociais no espazo público. Ao seu xuízo, este tipo de intervencións poden servir “non só para transformar espazos, senón tamén como ferramenta de expresión social, como instrumento de empoderamento e como elemento de orgullo identitario de quen habita os lugares nos que se realizan os murais”. O Concello pretende así vincular a obra coa presenza diaria da asociación no Castiñeiriño e recoñecer as persoas usuarias como parte da vida do barrio.
Desde Dano Cerebral Santiago, o seu presidente, Luciano Fernández, agradeceu a colaboración municipal e considerou que o proxecto contribúe á normalización e á visibilización do dano cerebral adquirido. Para Fernández, a obra supón “un reforzo da visibilización e da normalización de todo o que ten que ver co dano cerebral adquirido” e tamén permite achegar á veciñanza o traballo que a entidade desenvolve na súa sede, situada nas proximidades do mural.
A intervención non partiu dun deseño decidido previamente pola artista. Antes de chegar á parede desenvolveuse un proceso de creación colectiva coordinado por 7h Cooperativa Cultural e Dano Cerebral Santiago. Nos diferentes grupos de traballo, as persoas participantes compartiron experiencias persoais, intereses, coñecementos e reivindicacións relacionadas coa súa realidade diaria.
A partir dese material elaborouse o bosquexo definitivo. ‘Galleta María’ definiu a súa función como a dunha “tradutora” encargada de trasladar ao mural as propostas recollidas durante o proceso. A artista explicou que a experiencia tamén lle permitiu ampliar o seu propio coñecemento sobre o dano cerebral adquirido e “revisar os propios prexuízos”.
O resultado procura ofrecer unha representación afastada de visións exclusivamente asistenciais ou negativas, incorporando as ideas formuladas polas propias persoas participantes. A intervención busca deste xeito facer visible no espazo público a diversidade de experiencias existente arredor do dano cerebral adquirido e reforzar a presenza social das persoas que conviven con el.
María Martínez, afincada en Valencia, desenvolve o seu traballo entre a ilustración e o muralismo baixo o nome de ‘Galleta María’. A súa produción caracterízase polo emprego da cor e dunha linguaxe gráfica recoñecible, cunha parte dos seus proxectos vinculados tamén a cuestións sociais e ambientais. No Castiñeiriño, esa traxectoria concrétase agora nunha obra construída a partir das achegas directas das persoas usuarias de Dano Cerebral Santiago.
