Santiago de Compostela converteuse este sábado en punto de encontro do xornalismo estatal coa inauguración da LXXXV Asemblea da Federación de Asociaciones de Periodistas de España (FAPE), celebrada na Hospedería de San Martiño Pinario e marcada por unha defensa explícita da liberdade de expresión, o rigor informativo e a función democrática da profesión nun escenario condicionado pola transformación tecnolóxica, a aceleración dos fluxos de información e a precarización laboral.
A apertura institucional correu a cargo da alcaldesa compostelá, Goretti Sanmartín, e do director de Turismo de Galicia, Xosé Merelles, quen coincidiron en situar o xornalismo como unha ferramenta esencial para a saúde das sociedades democráticas, aínda que puxeron o foco en dimensións complementarias: mentres Merelles incidiu nos retos estruturais e profesionais do sector, Sanmartín afondou na súa dimensión ética, histórica e social.
Xosé Merelles agradeceu á Asociación de Periodistas de Santiago de Compostela a organización dun encontro que trae á capital galega representantes de asociacións profesionais de todo o Estado e advertiu de que o sector afronta “moitos retos”, entre eles o intrusismo, a intelixencia artificial, a formación continua, a dixitalización e a precariedade. Fronte a ese escenario, defendeu que debe preservarse por riba de todo “o respecto á liberdade de expresión” como principio irrenunciable. O director de Turismo definiu ademais o oficio como “a mellor profesión do mundo”, malia as transformacións profundas que vive, e confiou en que a asemblea sirva para extraer reflexións útiles para o futuro.
Durante a súa intervención, vinculou tamén a celebración da cita coa proxección internacional de Santiago e o peso estratéxico da cidade como destino global. Nese marco, lembrou que Compostela rexistrou en 2025 cifras históricas vinculadas ao fenómeno xacobeo, con arredor de 700.000 peregrinos e máis de medio millón de Compostelas emitidas, ao tempo que sinalou o Xacobeo 2027 como novo horizonte de impacto cultural, económico e social para Galicia.
Pola súa banda, Goretti Sanmartín desenvolveu un discurso centrado na defensa dun xornalismo de investigación, de contraste e de presenza sobre o terreo, ao que definiu como “imprescindible” para construír sociedades avanzadas. A alcaldesa advertiu dos perigos que afronta a profesión en contextos internacionais onde informar segue custando vidas, lembrando o asasinato de profesionais en guerras e evocando a figura de José Couso como símbolo dos riscos extremos asociados á procura da verdade.
A rexedora compostelá reclamou tempo, estabilidade e condicións laborais dignas para facer posible un exercicio profesional baseado na profundidade e na verificación fronte á inmediatez e a sobreinformación. Segundo trasladou, a curiosidade continúa a ser o motor esencial do oficio, pero require marcos profesionais que permitan investigar, comprender e contextualizar.
No seu discurso, Sanmartín tamén reivindicou o papel histórico do xornalismo galego na defensa da lingua, da cultura e da identidade colectiva, vinculando esa tradición a figuras centrais da memoria intelectual galega. Neste contexto, introduciu referencias a nomes como Ánxel Casal, Maruxa Mallo, Margarita Ledo, Federico García Lorca ou Begoña Caamaño, protagonista do Día das Letras Galegas 2026, presentada como exemplo de compromiso social, feminista e profesional.
A intervención da alcaldesa inseriuse así nunha reflexión máis ampla sobre a necesidade de preservar a memoria democrática e cultural tamén desde o exercicio informativo, entendendo o xornalismo non só como transmisor de actualidade, senón como ferramenta para interpretar sociedades, preservar voces e construír cidadanía crítica.
Coincidindo coas festas da Ascensión e coa celebración das Letras Galegas, Sanmartín convidou ademais ás persoas asistentes a coñecer unha Compostela que vai máis alá da súa dimensión patrimonial e monumental, explorando tamén os seus barrios, espazos sociais, memoria industrial e realidades cotiás.
