A Fundación do Panteón de Galegas e Galegos Ilustres quedará formalmente constituída este sábado mediante o acto de firma da acta que ratificarán os fundadores: o Parlamento de Galicia, a Xunta, o Concello de Santiago e a Arquidiocese compostelá.
No acto institucional de firma, que terá lugar pola mañá na Igrexa de San Domingos de Bonaval, que alberga o Panteón no que repousan Rosalía de Castro ou Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, entre outros intelectuais galegos, participarán o presidente da Xunta, Alfonso Rueda; o xefe do Lexislativo, Miguel Santalices (e o resto de membros da Mesa da Cámara, que integran tamén nacionalistas e socialistas); a alcaldesa da capital galega, Goretti Sanmartín; e o arcebispo de Santiago, Francisco José Prieto.
Este trámite permitirá pechar un proceso que se iniciou cando se empezou a desenvolver a lei aprobada por unanimidade no verán de 2023 para sacar do limbo xurídico ao Panteón de Galegas e Galegos Ilustres, identificado como símbolo de Galicia, xa que determina que sería xestionado por unha fundación.
As bases da súa activación empezáronse a sentar nun encontro formal en outubro do ano pasado coa implicación de Parlamento, Xunta, Concello de Santiago e Arcebispado, a quen os Estatutos desta fundación pública de interese galego sinala como fundadores.
A fundación nace cun capital de 30.000 euros e, de acordo co que se decidiu neste encontro, a Cámara galega achegará un 50% –15.000 euros–. Os 15.000 euros restantes, a razón de 5.000 euros por cada institución, serán abonados por Xunta, Concello e Arcebispado, respectivamente.
A Mesa do Parlamento, ouvida a Xunta de Portavoces, na sesión do 18 de marzo, emitiu consulta positiva respecto á acta fundacional e aos Estatutos da fundación. Tamén publicou o acordo que certifica a autorización, disposición e recoñecemento do importe a achegar por parte do Parlamento, 15.000 euros.
ESTATUTOS
Os Estatutos da fundación, aos que tivo acceso Europa Press, sitúan o domicilio da fundación na sede do Parlamento de Galicia, na capital galega, e determina como os seus obxectivos honrar a quen se distinguiron en vida “polos servizos prestados a Galicia”.
Os estatutos tamén recollen que o padroado (integrado por representantes do catro institucións fundadoras) dará información “suficiente” dos fins e das actividades da fundación para que sexan coñecidos polas súas eventuais persoas beneficiarias e polas demais interesadas, conforme a normativa sobre transparencia que sexa aplicable.
Igualmente, garantirase a apertura ao público do Panteón, ben difundindo e fomentando as visitas a este espazo emblemático, ou celebrando actos de recoñecemento e homenaxe ás persoas que están enterradas por parte de organizacións sociais, culturais e políticas, sempre “no marco do decoro e do respecto que deben presidir este lugar”.
A Achidiócesis, unha vez formalizada a cesión da Igrexa de San Domingos de Bonaval, de conformidade co establecido nunha das disposicións transitorias da lei, poderá celebrar, de acordo cos seus usos litúrxicos, actos con motivo dos eventos relacionados co obxecto e as finalidades que enumeran os estatutos da fundación.
Para cumprir cos seus fins, a fundación poderá fixar convenios ou protocolos, contratos con persoas física so xurídicas, públicas ou privadas; e coordinar as súas actividades con outras que realicen as administracións públicas e as demais entidades do sector público.
O padroado –que presidirá o xefe ou xefa do Lexislativo autonómico, actualmente Miguel Santalices– terá, recollen os estatutos, “plena liberdade” para determinar as actividades que, ao seu xuízo e dentro dos fins da fundación e do ordenamento xurídico vixente, sexan as máis adecuadas en cada momento, “coa intención de alcanzar os obxectivos concretos da fundación”.
PROTECTORADO E CONSERVACIÓN
Os estatutos recollen que o protectorado será exercido polo departamento da Xunta que teña atribuídas as competencias en materia de cultura e no que respecta ao financiamento, á marxe da dotación inicial, sumará os recursos que consten na sección do Parlamento dos orzamentos autonómicos destinados especificamente á fundación.
Tamén os que se deriven de contratos e convenios asinados, de rendementos do seu patrimonio, axudas, créditos ou préstamos que lle sexan concedidos ou calquera outro dentro do marco legal aplicable.
Así mesmo, a disposición adicional terceira fai referencia á conservación da Igrexa de San Domingos de Bonaval e concreta que as obras de mellora, reparación conservación e mantemento “cuxo dereito de uso póidaselle ceder á fundación”, conforme ao previsto na lei que a regula, serán a cargo da Administración autonómica polo tempo de duración da cesión.
