O Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (CiMUS) da Universidade de Santiago de Compostela participa nun estudo internacional que revela que o cerebro é capaz de modificar a composición da microbiota intestinal en cuestión de horas. A investigación, publicada na revista Nature Metabolism, foi desenvolvida en colaboración co hospital Clínic-IDIBAPS de Barcelona e a Universidade Católica de Lovaina.
Os experimentos, realizados en ratos, demostran que certas neuronas do hipotálamo poden influír directamente sobre a poboación bacteriana do intestino, máis alá da dieta ou dos ritmos circadianos, como se pensaba ata o de agora. A capacidade de realizar estes cambios de xeito rápido vese, ademais, reducida pola obesidade, segundo sinala o estudo.
O equipo galego estivo representado polos investigadores Sara Martínez e Rubén Nogueiras, do grupo de Metabolismo Molecular do CiMUS. Ambos coinciden en destacar o impacto deste descubrimento no coñecemento do equilibrio enerxético: “Ata agora sabiamos que a microbiota podía enviar sinais ao cerebro. Agora sabemos tamén que o cerebro pode regular de maneira moi rápida os tipos de bacterias que habitan no intestino”.
Mediante técnicas quimiogenéticas, o equipo activou ou inhibiu grupos específicos de neuronas no hipotálamo, provocando modificacións significativas nas bacterias intestinais. O estudo tamén revela que estas modificacións son diferentes segundo a rexión do tracto dixestivo e que implican a activación do sistema nervioso simpático, relacionado coas respostas ao estrés.
Marc Claret, coordinador do proxecto no IDIBAPS, subliña que este traballo abre a porta a novas estratexias terapéuticas para tratar doenzas metabólicas e a obesidade: “Comprender esta nova vía de comunicación permite explorar solucións innovadoras máis alá das intervencións clásicas baseadas só na dieta ou na farmacoloxía”.
A primeira autora do artigo, Míriam Toledo, tamén do IDIBAPS, explica que o cerebro actúa como un integrador de sinais procedentes tanto da microbiota como dos órganos metabólicos, axustando as funcións corporais para manter o equilibrio enerxético.
Este avance forma parte das liñas estratéxicas do CiMUS, que recentemente obtivo o recoñecemento como Unidade de Excelencia María de Maeztu e conta con apoio da Consellería de Educación da Xunta de Galicia. O estudo foi financiado pola Fundación “la Caixa” e enmárcase dentro do modelo de excelencia investigadora do Campus Vida.
O achado supón un paso relevante no coñecemento do eixe cerebro-intestino, cun potencial impacto na saúde pública e na forma de abordar enfermidades crónicas desde unha perspectiva máis integrada e multidisciplinar.
