A Universidade de Santiago de Compostela (USC) publicou dúas guías gratuítas sobre a natureza e o impacto dos ‘chatbots’, programas informáticos que simulan a conversación humana cun usuario final. Baixo a premisa de que a súa presenza está cada vez máis estendida na vida cotiá e que iso obriga a reflexionar sobre a súa natureza e impacto, a universidade explicou que Edicións USC acaba de publicar dúas novas obras que abordan esta cuestión, de consulta en liña e de forma completamente gratuíta.
Trátase de ‘VALUEbot: desenvolvemento e validación dunha plataforma xeradora de chatbots con valor público’ e ‘Glosario funcional de IA para o deseño de chatbots orientados ao valor público: unha guía desde o proxecto VALUEbot’. Ambos os volumes están coordinados polos profesores Isaac Maroto e Miguel Túñez. A primeira das obras afonda en como, no contexto dos avances da Intelixencia Artificial (IA), a incorporación de sistemas algorítmicos a procesos cotiáns e estratéxicos consolida novas dependencias respecto de grandes conglomerados tecnolóxicos, que fixan o ritmo do denominado progreso e condicionan a distribución de beneficios e impactos.
A USC sinala que este desprazamento de poder expón unha cuestión de gobernación que non pode obviarse: como aliñar a adopción de IA co interese público e con marcos verificables de responsabilidade institucional. O proxecto VALUEbot recoñece riscos como os rumbos, a descarga cognitiva asociada ao uso intensivo, a produción masiva de contidos de baixa calidade ou os usos impropios da vida social, que requiren mitigación explícita e rastrexabilidade operativa. Trátase, en suma, de integrar IA de forma comprobable sen renunciar á independencia nin á coherencia co mandato de servizo público.
Pola súa banda, o segundo dos volumes conforma un complemento necesario do proxecto VALUEbot. Este glosario funcional ten como obxectivo ofrecer unha guía clara, aplicada e accesible sobre os principais conceptos de IA utilizados no deseño, adestramento e validación de chatbots orientados ao valor público. A USC detalla que os termos seleccionados responden a un enfoque operativo e están organizados por bloques temáticos que reflicten as etapas e compoñentes clave do sistema: modelos, personalización, inferencia, avaliación, interface e valores.
O glosario está orientado a profesionais da comunicación, responsables institucionais, docentes e investigadores que desexen aproximarse ao uso de IA xerativa de forma crítica e funcional, sen necesidade de coñecementos técnicos avanzados. Ambas as obras forman parte do proxecto titulado ‘Creación dunha plataforma xeradora de chatbots mediante IA para a comunicación do valor público do PSM. VALUEbot’ (Ref. PDC2023-145885-I00), financiado por MCIN/AEI/10.13039/501100011033 e pola Unión Europea “NextGeneration EU”/PRTR.
