A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, situou para finais da próxima semana ou comezos da seguinte a sinatura do novo contrato do transporte urbano, despois de que o Tribunal Administrativo de Contratación Pública de Galicia (TACGal) resolvese o recurso que impedía continuar coa tramitación. O Goberno municipal mantén así a previsión de que o novo servizo de autobuses comece a funcionar durante este outono.
Sanmartín explicou este venres que, unha vez resolta a impugnación presentada por Autos Martín, o Concello xa pode continuar cos trámites administrativos previos á formalización do contrato coa UTE Estelae. A partir da sinatura abrirase un período máximo de tres meses para a entrada en funcionamento do novo modelo, aínda que o executivo compostelán quere reducir ese prazo todo o posible.
“Se non é na semana próxima será a inicios da seguinte”, apuntou a alcaldesa sobre a previsión para formalizar a contratación. Segundo explicou, unha vez preparada toda a documentación existe un prazo de cinco días hábiles para completar este paso.
O Concello porase agora en contacto coa empresa adxudicataria para organizar o período previo á posta en marcha. Sanmartín considera que ambas as partes comparten o interese por acelerar o proceso despois de anos cun contrato provisional. “Queremos apurar os prazos para que este contrato entre en vigor canto antes”, afirmou.
A resolución do TACGal rexeita a parte do recurso na que Autos Martín cuestionaba os custos de persoal incluídos na proposta da UTE Estelae e avala os argumentos empregados polo Concello durante a contratación. Ao determinar ademais que a empresa recorrente non podería alcanzar o primeiro posto na clasificación, o tribunal inadmitiu o resto das cuestións formuladas no recurso.
A alcaldesa agradeceu o traballo dos diferentes departamentos municipais que participaron no expediente, entre eles Mobilidade, a empresa municipal Tussa, Contratación, Asesoría Xurídica, Intervención, Urbanismo, Contabilidade e Sustentabilidade.
O novo contrato suporá unha modificación ampla da rede actual. Entre as actuacións anunciadas están a reorganización das liñas, a mellora das frecuencias, novos servizos no rural e a implantación dun transporte nocturno.
Tamén está prevista unha nova aplicación para consultar o funcionamento da rede e información sobre os servizos. O Goberno local confía en que o novo sistema permita mellorar o cumprimento dos horarios e incrementar o número de persoas que empregan o transporte colectivo na cidade.
Outra das cuestións aínda pendentes é a das tarifas. O Concello está preparando unha nova ordenanza, que deberá recibir o visto e prace do pleno municipal. A intención é levala á corporación durante setembro ou, se non é posible, en outubro.
A entrada en funcionamento dos novos autobuses, con todo, non depende de que esa ordenanza estea xa aprobada. Sanmartín aclarou que, se fose necesario, o novo contrato podería comezar a operar mantendo temporalmente as tarifas actuais.
39,7 MILLÓNS DE EUROS PAGADOS EN FACTURAS ATA XULLO
A alcaldesa tamén dedicou parte da comparecencia á evolución dos pagamentos municipais. Segundo os datos expostos polo Concello, a 31 de xullo foran abonados 39,7 millóns de euros en facturas, 12,2 millóns máis que no mesmo período de 2025.
A Administración municipal completara ata esa data a tramitación de 2.110 facturas, o que representa 672 máis que un ano antes.
Sanmartín utilizou estas cifras para defender que se produciu unha modificación na dinámica de tramitación do gasto, aínda que recoñeceu que o período medio de pagamento (PMP) que publicará o Ministerio de Facenda continuará ofrecendo cifras elevadas.
A finais de xuño, segundo indicou, o indicador municipal estaba arredor dos 100 días. A alcaldesa advertiu de que os datos correspondentes a xullo, que previsiblemente se coñecerán a finais de setembro, seguirán reflectindo atrasos acumulados de exercicios anteriores.
O período medio de pagamento toma como referencia o prazo legal de 30 días. Sanmartín sostivo, porén, que as facturas ordinarias correspondentes ao gasto xerado durante 2026 xa se están pagando dentro dese límite.
“O relevante non é o dato puntual, senón o cambio de tendencia”, afirmou.
A alcaldesa tamén precisou o impacto do mecanismo extraordinario de pagamento impulsado polo Estado. Segundo os datos municipais, incluíu 275 facturas por un importe total de 4,2 millóns de euros.
Sanmartín puntualizou que eses expedientes tamén tiveron que ser tramitados polo Concello, aínda que o ingreso ás empresas provedoras procedese doutra administración.
O Goberno local atribúe parte da mellora da situación á implantación dunha nova ferramenta de xestión contable, aínda en proceso de consolidación. A alcaldesa sinalou que a modificación require un período de adaptación e que os seus efectos completos tardarán meses en trasladarse ás estatísticas municipais.
Tamén relacionou a mellora dos procedementos coa reorganización dos departamentos administrativos do Pazo de Raxoi. No segundo andar do edificio municipal xa están instaladas a Secretaría Xeral, Secretaría de Administración, Asesoría Xurídica, Contratación, Coordinación Xeral e as unidades xestoras, mentres que Intervención se trasladará nas próximas semanas.
O Concello pretende concentrar estes servizos para facilitar a comunicación directa entre os departamentos encargados da xestión económica e administrativa.
O CONCELLO CIFRA EN 25 DÍAS O EFECTO DAS FACTURAS DE VEOLIA NO PMP
Sanmartín volveu referirse ás facturas pendentes con Veolia, anteriormente Viaqua, correspondentes a traballos relacionados coa cobranza do lixo. O importe que continúa sen ser abonado rolda o millón de euros, con algúns expedientes que se remontan a 2021.
Segundo os cálculos expostos pola alcaldesa, manter estas facturas pendentes supón engadir aproximadamente 25 días ao período medio de pagamento municipal.
O executivo atribúe a falta de pagamento á oposición do Partido Popular e á abstención das concelleiras non adscritas na votación necesaria para facer fronte a esas obrigas. Sanmartín sostivo que o actual Goberno conseguira desbloquear a situación administrativa dos expedientes, pero que posteriormente non se autorizara o seu pagamento.
SANTIAGO PIDE XESTIONAR DIRECTAMENTE OS FONDOS ESTATAIS DE VIVENDA
Outro dos asuntos abordados foi o anuncio do Ministerio de Vivenda dunha partida de algo máis de cinco millóns de euros para actuacións nas zonas de mercado residencial tensionado de Galicia, unha condición que actualmente teñen A Coruña e Santiago.
O Concello considera positivo que a declaración permita acceder a novos recursos, pero cuestiona que o borrador do real decreto estatal estableza que o diñeiro sexa transferido inicialmente ás comunidades autónomas.
Sanmartín defendeu que, no caso galego, deberían ser os concellos os que recibisen e xestionasen directamente estes fondos, posto que foron as administracións municipais as que prepararon os expedientes para solicitar a declaración e os respectivos plans de medidas.
“Fomos nós quen fixemos o traballo. Somos quen coñecemos mellor as necesidades e quen, ademais, temos a vontade de levalo a cabo”, declarou.
A alcaldesa argumentou que a Xunta deixou en mans dos municipios a posibilidade de solicitar a declaración como zona tensionada e lembrou a oposición expresada polo Goberno autonómico a este instrumento. Por este motivo, considera que os fondos deberían chegar directamente aos concellos que elaboraron os correspondentes plans.
ALEGACIÓNS ANTE O MINISTERIO E UNHA SEGUNDA VÍA COA XUNTA DE GALICIA
O Concello prevé trasladar esta posición ao Ministerio de Vivenda durante o período de exposición pública do real decreto. Se o texto definitivo mantén a transferencia dos fondos ás comunidades autónomas, o executivo compostelán reclamará posteriormente á Xunta que transfira os recursos aos municipios declarados como zonas tensionadas.
Sanmartín tamén reclamou ao delegado do Goberno en Galicia, Pedro Blanco, que apoie esa fórmula e facilite que os recursos cheguen directamente ás administracións locais.
A distribución concreta da partida entre Santiago e A Coruña aínda non está determinada. Segundo explicou a alcaldesa, o Concello descoñece tanto a cantidade que lle corresponderá á capital galega como todos os criterios que empregará o Ministerio para realizar o reparto.
O executivo compostelán solicitou que se aclare este punto. Sanmartín indicou que o criterio non será exclusivamente poboacional, pero que polo momento non existe unha cifra concreta para Santiago.
O Concello tamén quere ter capacidade para determinar as prioridades ás que se destinen os recursos. O Goberno municipal entende que esa decisión debe corresponder á administración que elaborou o plan de medidas correctoras da zona tensionada e que coñece as necesidades locais en materia residencial.
A previsión é empregar os recursos para actuacións vinculadas á ampliación da oferta residencial e, especialmente, á creación de máis vivenda pública en Santiago.
RECEPCIÓN A BORJA IGLESIAS NAS PRÓXIMAS SEMANAS
Na quenda de preguntas, Sanmartín tamén confirmou que o Concello prepara unha recepción ao futbolista compostelán Borja Iglesias.
A concelleira de Deportes mantivo contacto co xogador e, segundo a información trasladada pola alcaldesa, existe xa unha data practicamente acordada para celebrar o acto nas próximas semanas.
O Concello optou por agardar á incorporación da responsable municipal de Deportes e respectar os períodos de vacacións antes de anunciar definitivamente a convocatoria.
Sanmartín explicou que a intención é organizar unha recepción no Pazo de Raxoi, coa presenza dos diferentes grupos da corporación municipal e coa posibilidade de participación da veciñanza na praza do Obradoiro.
A alcaldesa considera que este formato permitiría realizar un recoñecemento institucional ao futbolista compostelán nun espazo aberto á representación municipal e á cidadanía.
