A Asociación de Pacientes e Usuarios do CHUS, con sede en Santiago de Compostela, fixo pública esta semana unha denuncia contra o chamado sistema de ‘buzón’ implantado polo Servizo Galego de Saúde para a xestión das consultas externas especializadas e probas diagnósticas. A entidade asegura que este mecanismo, que afecta xa a milleiros de pacientes na área sanitaria compostelá e no conxunto de Galicia, incumpre a Orde do 13 de xullo de 2004, que regula o procedemento de asignación de citas no sistema público de saúde.
Segundo explicou Fernando Abraldes, presidente da asociación, o sistema de buzón consiste en que, cando un facultativo solicita unha consulta especializada para un paciente, este non recibe unha data concreta, senón que pasa a un limbo organizativo onde queda en espera indefinida, sen previsión de cita e con escasa ou nula información sobre o proceso.
“A normativa vixente establece que as axendas deben permanecer abertas e que, ao solicitar unha interconsulta, ten que asignarse data; pero na práctica, desde finais de 2022, isto non ocorre”, advertiu Abraldes nun vídeo difundido pola asociación. O representante insistiu en que o sistema ‘non ten cobertura legal’ e reclamou á Consellería de Sanidade e ao Sergas que restauren a legalidade e garantan o dereito á información das persoas usuarias.
A denuncia recolle tamén testemuños de varios pacientes, que relatan os efectos do sistema nas súas vidas cotiás e na súa saúde mental. Cristina, unha das afectadas, explica que as citas que lle indican os especialistas “raramente se cumpren” e que vive nun estado de incerteza constante, sen poder planificar o seu día a día: “Temos que estar sempre pendentes dun buzón que non sabemos nin como funciona”.
Aida, outra paciente con enfermidade crónica, destaca que esta dinámica perpetúa a sensación de desamparo: “Ningunha cita está fixada e estamos continuamente á espera”. O efecto acumulado, sinala, é un incremento da ansiedade e do estrés en persoas que xa padecen problemas de saúde.
A crítica tamén se dirixe á opacidade do proceso. Varios testemuños coinciden en que non hai información clara sobre quen xestiona o buzón, quen prioriza as citas ou cales son os criterios que se aplican. “Non sabemos quen toma as decisións nin como se establecen as datas”, di outra usuaria. “Antes as secretarias controlaban as axendas, agora elas mesmas recoñecen que xa non poden facer nada”.
A asociación sinala que a única vía para obter cita en moitos casos é a presentación repetida de reclamacións administrativas. “Tiven que poñer ata tres reclamacións seguidas para que ao final me asignaran a consulta”, sinala Cristina.
Desde a entidade fan un chamado á cidadanía a sumarse á denuncia, gravando vídeos ou presentando queixas formais ante o SERGAS. A Asociación de Pacientes do CHUS considera que esta situación compromete non só o dereito á atención sanitaria, senón tamén os principios básicos de transparencia, equidade e respecto ao tempo das persoas enfermas.
