O concelleiro de Urbanismo, Vivenda e Cidade Histórica de Santiago, Iago Lestegás, interveu este mércores na inauguración do XII Congreso Internacional de Ordenación do Territorio (CIOT) organizado pola Fundicot. No acto participaron tamén a conselleira de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, María Martínez Allegue, e o presidente da entidade organizadora, Joaquín Farinós Dasí. Dende a mesa institucional, o edil compostelán centrou a súa intervención na necesidade de afrontar o despoboamento en Galicia a través dunha estratexia integral de ordenación.
Lestegás apelou a unha mirada ampla para encarar o reto demográfico e social: “É necesario, para abordar o problema do despoboamento, deseñar e implementar unha estratexia de ordenación do territorio que aborde de forma integral as cuestións da mobilidade, do acceso á vivenda, da agricultura e da gandaría, da xestión do monte, da propiedade da terra, da oferta de emprego e da dotación de servizos básicos“. O concelleiro subliñou así a interdependencia entre políticas sectoriais e planificación espacial.
No plano competencial, o responsable municipal incidiu na corresponsabilidade institucional: “Correspóndelles ás administracións autonómicas o importante labor da ordenación territorial, igual que lles corresponde aos concellos o tamén importante labor de planificar a cidade, aínda que os límites ás veces sexan difusos”. Nese marco, puxo como exemplo o traballo que está a desenvolver o Concello de Santiago coa modificación do Plan especial de protección e rehabilitación da cidade histórica, orientada —indicou— a protexer o comercio de proximidade, mellorar a calidade de vida da veciñanza e favorecer a rehabilitación do parque edificado.
O edil abriu ademais un debate de escala sobre a planificación urbana, preguntándose se a ordenación xeral debe seguir realizándose a nivel municipal ou se cómpre avanzar cara a ámbitos metropolitanos ou comarcais en función do grao de urbanización de cada territorio. A cuestión entronca co reparto efectivo de servizos, infraestruturas e solo, e co comportamento diario das áreas funcionais arredor de Compostela.
Durante a súa intervención, Lestegás referiuse tamén ao peor episodio de incendios forestais rexistrado en Galicia o pasado mes de agosto, vinculándoo cun fondo problema de desequilibrio territorial: “Detrás da crise que sufrimos o pasado mes de agosto, hai un problema de desequilibrio territorial e, polo tanto, un desafío de ordenación do territorio”. A conexión entre xestión do monte, estrutura da propiedade e uso do solo volveu situarse así como un vector central na axenda do congreso.
O programa do CIOT prolongarase en Santiago nos vindeiros días e inclúe un espazo para continuar a reflexión en clave local. O concelleiro lembrou que o próximo sábado está prevista unha mesa redonda no CSC Maruxa e Coralia, no marco das xornadas da Fundicot, na que se abordarán estas cuestións e se recollerán achegas sobre mobilidade, vivenda, actividade económica e servizos básicos dende a perspectiva da Comarca de Santiago.
Ao peche do acto inaugural, dende o Goberno local compostelán recalcouse que a ordenación do territorio e a planificación urbana serán claves para encarar os retos de envellecemento, despoboamento e resiliencia fronte aos incendios, consolidando unha liña de traballo que, no caso de Santiago, xa se materializa nos cambios do Plan especial da cidade histórica e no convite a abrir un debate metropolitano/comarcal sobre a escala da planificación.
