Hai uns días que sabemos que a taxa turística que o Concello de Santiago tiña previsto aplicar este verán non entrará en vigor ata o 1 de outubro, tras semanas de tensión entre o goberno local e o sector da hostalaría. A decisión, anunciada oficialmente a mediados deste mes, prodúcese despois das advertencias lanzadas por representantes de hoteis, pensións e apartamentos turísticos, que alertaron sobre as dificultades técnicas, a falta de diálogo e o impacto sobre as reservas xa feitas.
A nova ordenanza fiscal, que se prevé aprobar en pleno este xoves día 31, contemplaba a aplicación inmediata da taxa ao día seguinte da súa entrada en vigor. Porén, segundo recoñeceu a Xornal de Compostela a concelleira de Turismo, Míriam Louzao, a reacción dos hostaleiros ante a falta de marxe temporal foi clave para adiar dous meses a súa implementación. “É certo que ao publicarse o 31 de xullo, a taxa ía aplicarse xa en agosto, en plena tempada alta. Entendemos que agosto non era o mellor momento para implantar unha medida nova que require adaptación e colaboración do sector”, explicou.
Louzao asegurou ademais que “o diálogo co sector vén de moi atrás” e defendeu que xa en marzo se presentara o borrador da ordenanza a colectivos hostaleiros, veciñais e culturais, abrindo a posibilidade de achegas durante a consulta pública previa. Tamén insistiu en que a decisión de atrasar a entrada en vigor responde á vontade de “garantir a comodidade e a colaboración” das persoas encargadas de recadar a taxa: “É un esforzo engadido para os establecementos, pero fixemos o posible por simplificar o trámite e acompañalos no proceso”.
Pola súa banda, Ramón García, presidente da Asociación de Turismo e Hostalaría de Santiago, considera que a decisión chega tarde e que a xestión da taxa foi “deficiente dende o principio”. “Non se nos consultou como se debía. O goberno local actuou sen prever as consecuencias técnicas que podía ter a aplicación da taxa sobre reservas xa realizadas, plataformas de pago ou contratos pechados con antelación”, declarou a Xornal de Compostela. Tamén advertiu que a medida supón unha carga extra para os pequenos establecementos: “As grandes cadeas poden absorber mellor este tipo de trámites. Para as empresas familiares ou pensións pequenas, supón un gasto en asesorías e xestorías que lles complica aínda máis o día a día”.
A crítica ao modelo de xestión non se limita ao sector. A concelleira non adscrita Mercedes Rosón tamén manifestou o seu desacordo a través da rede social X. “É importante que haxa taxa, pero máis importante aínda é que se aplique ben. O feito de que se cree unha nova comisión para xestionar os ingresos cando xa existe o Consello Municipal de Turismo é difícil de entender”, afirmou. Rosón sinala ademais a preocupación polo impacto económico do adiamento: “Nos orzamentos de 2025 estaban previstos 2,6 millóns de euros en ingresos pola taxa turística. Que pasará agora co déficit que iso provoca?”.
Está claro que, para seguir sostendo o modelo turístico ,sen que nos custe calidade de vida ás veciñas e veciños que vivimos en Compostela, o turismo debe aportar.
Pero tamén temos claro que, para garantir a mellor aplicación posible dunha taxa turística, ten que procurarse o… pic.twitter.com/M8cKZmdVlb
— Mercedes Rosón 🍉 (@mrosonf) July 23, 2025
QUE FAN OUTRAS CIDADES?
A taxa turística de Santiago non é unha excepción en Europa, senón parte dun movemento crecente de cidades que apostan por facer que o turismo contribúa ao financiamento de servizos públicos e á conservación do espazo urbano.
Entre os exemplos máis destacados está Barcelona, onde a taxa —moito máis elevada— supera os 7 euros por noite para os aloxamentos de gama alta, ademais de aplicar unha taxa específica aos cruceiros. A cidade recadou en 2023 arredor de 100 millóns de euros, que se destinan a políticas de mobilidade, limpeza e mellora da calidade de vida nos barrios máis saturados.
En Ámsterdam, a taxa sitúase no 12,5 % do prezo do aloxamento, e a os seus ingresos de 2024 superaron os 240 millóns de euros. Os fondos úsanse para manter o equilibrio entre a actividade turística e a vida da veciñanza.
En Venecia, o modelo é distinto: aplícase unha taxa de acceso de 5 euros en días concretos, dirixida aos visitantes que non pernoctan na cidade. En só once días de aplicación, recadouse máis de 1 millón de euros, segundo os datos oficiais.
Na comunidade de Cataluña, que serve de modelo para o Concello de Santiago, a taxa existe desde hai máis dunha década e está plenamente consolidada. “Ao principio tamén houbo reticencias, pero os propios hostaleiros recoñeceron que os turistas non protestaban por pagar unha cantidade moderada se o destino lles ofrecía calidade”, comentou Louzao.
CANTO RECADARÁ SANTIAGO?
A ordenanza compostelá establece unha taxa de entre 1 e 2,5 euros por persoa e noite, aplicable nun máximo de cinco noites por estancia. A previsión oficial é que Santiago poida recadar entre 2,6 e 3 millóns de euros anuais, en función da ocupación turística e da categoría dos aloxamentos. O 80 % deses ingresos destinarase a actuacións vinculadas ao turismo sostible, mentres que o 20 % restante poderá empregarse libremente polo Concello.
Ao retrasar dous meses a súa entrada en vigor, a cidade deixará de ingresar arredor de 430.000 a 500.000 euros en 2025, segundo os cálculos iniciais. Con todo, o executivo local defende que a prioridade agora é “garantir unha boa implantación” e que a taxa “veña para quedar”, como asegurou a concelleira: “Perder dous meses é secundario se conseguimos que no futuro funcione ben e con consenso”.
Para Ramón García, o problema de fondo é outro: “Non se trata só de cando se aplica ou de canto se recada, senón de que o Concello non aclarou como vai ser a xestión da taxa, como se van xustificar as exencións nin quen vai decidir en que se gastan os cartos”.
A MIRADA POSTA EN OUTUBRO
Malia o adiamento, a taxa turística xa é unha realidade fiscal aprobada. A súa aplicación en outubro coincidirá aínda cunha tempada de ocupación alta, especialmente por mor do turismo vencellado ao Camiño, que segue traeno visitantes todo o ano. Será entón cando se comprobe se os establecementos están preparados, se os turistas aceptan o novo cargo sen reticencias e se o Concello é quen de implementar un sistema eficaz e transparente.
