O Concello de Santiago puxo en marcha a segunda fase de ‘Faite un home’, a campaña municipal de sensibilización con motivo do Día Internacional da Eliminación da Violencia contra as Mulleres, que se conmemora o 25 de novembro. A iniciativa pretende cuestionar os modelos tradicionais de masculinidade e promover unha maior implicación dos homes na prevención da violencia machista, mediante mensaxes que apelan á corresponsabilidade, á expresión das emocións e á renuncia aos privilexios asociados aos roles de xénero.
A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, presentou este luns a campaña acompañada pola directora do Centro de Información ás Mulleres (CIM), Rita Barreiro. Durante a comparecencia, explicou que a proposta busca trasladar aos homes a necesidade de participar activamente na transformación das relacións sociais e dos comportamentos que contribúen a manter as desigualdades entre mulleres e homes.
A campaña comezou a principios de novembro cunha primeira fase na que unicamente aparecía a expresión ‘Faite un home’ nas traseiras dos autobuses urbanos e en distintos soportes publicitarios da cidade. Desde este luns, a mensaxe complétase cunha serie de lemas que propoñen outras maneiras de entender a masculinidade.
“As mulleres xa demos moitos pasos cara adiante para conseguir a igualdade e os homes, ás veces, mantéñense no mesmo lugar”, sinalou Sanmartín, que defendeu a necesidade de que os homes revisen os comportamentos aprendidos e as posicións que ocupan tanto no ámbito doméstico como no conxunto da sociedade.
UNHA CAMPAÑA PARA CUESTIONAR OS ESTEREOTIPOS MASCULINOS
A imaxe principal da iniciativa está protagonizada por un busto de inspiración grecolatina, empregado como representación do canon occidental de masculinidade. A figura aparece modificada mediante cores e elementos gráficos, afastada da estética das esculturas clásicas, co propósito de cuestionar o modelo de home que tradicionalmente se asociou coa fortaleza, a autoridade e o poder.
A expresión ‘Faite un home’, habitualmente vinculada á esixencia de adoptar determinados comportamentos masculinos, adquire así un significado diferente. A campaña propón reinterpretala como unha invitación a desenvolver relacións máis igualitarias, expresar a vulnerabilidade e asumir responsabilidades que historicamente recaeron sobre as mulleres.
Entre as mensaxes que se difundirán figuran ‘Un home dos que desexan cambiar’, ‘Un home dos que escoita máis do que explica’, ‘Un home dos que non agochan os sentimentos’ ou ‘Un home dos que rompe o pacto de silencio entre iguais’.
Outros lemas abordarán directamente o reparto das tarefas domésticas e dos coidados, con expresións como ‘Un home dos que sabe que conciliar é cousa de todas e todos’ ou ‘Un home dos que marcha porque ten a pota ao lume’.
Segundo explicou a alcaldesa, a intención é abordar tanto a distribución desigual do traballo como os condicionantes sociais que dificultan que os homes expresen sentimentos ou recoñezan situacións de vulnerabilidade.
Neste sentido, Sanmartín insistiu en que a igualdade require modificar tamén as estruturas sociais e as relacións de poder, e non limitarse aos cambios individuais de comportamento. A campaña incorpora, ademais, referencias á diversidade das identidades LGBTI e á necesidade de combater a complicidade ou o silencio ante as actitudes machistas.
Un dos principais referentes teóricos da campaña é a escritora e pensadora feminista estadounidense Bell Hooks, especialmente a súa reflexión sobre a relación dos homes co patriarcado e as dificultades para abandonar os modelos tradicionais de masculinidade.
Sanmartín explicou que a proposta parte da idea de que os homes poden estar dispostos a cambiar, pero que os mandatos sociais asociados ao xénero poden provocar resistencias e dificultades para expresar sentimentos ou adoptar comportamentos diferentes dos esperados.
Desde esta perspectiva, o Concello pretende presentar o feminismo non só como unha ferramenta para avanzar nos dereitos das mulleres, senón tamén como unha oportunidade para que os homes cuestionen as limitacións que lles impoñen determinados estereotipos.
A rexedora destacou que as novas masculinidades non constitúen o obxectivo final da campaña, senón un medio para avanzar cara a unha igualdade efectiva. A iniciativa tamén busca que os homes deixen de ocupar unha posición pasiva ante as violencias machistas e se impliquen na identificación e no rexeitamento dos comportamentos que contribúen a reproducilas.
REFERENTES COMPOSTELÁNS PARTICIPARÁN EN VÍDEOS DE PROMOCIÓN
A segunda fase da campaña terá as redes sociais como principal canle de difusión, aínda que continuará presente nas traseiras dos autobuses, nos mupis e noutros soportes publicitarios. Tamén se distribuirán carteis e materiais informativos.
Un dos elementos centrais será a participación dunha rede de persoas con traxectoria pública e vinculación con Santiago de Compostela. Segundo explicou Rita Barreiro, os participantes procederán de ámbitos como o deporte, a música, a cultura tradicional, as artes plásticas, o xornalismo e a divulgación histórica.
Estas persoas actuarán como embaixadoras da campaña e protagonizarán vídeos nos que trasladarán mensaxes relacionadas coa igualdade, os coidados, a expresión emocional e a revisión dos modelos tradicionais de masculinidade.
O Concello non adiantou as súas identidades, que se irán coñecendo progresivamente durante as próximas semanas. A previsión é publicar entre dous e tres vídeos semanais ata arredor do 23 de novembro, alternando as intervencións dos participantes con outras pezas audiovisuais de sensibilización.
Sanmartín explicou que a presenza destes referentes pretende contribuír a que as mensaxes cheguen a diferentes sectores da sociedade compostelá e favorecer que os homes se recoñezan nas situacións e reflexións propostas.
Aínda que a campaña está dirixida ao conxunto da cidadanía, os homes e os mozos constitúen o seu público prioritario. Os contidos tamén abordarán situacións relacionadas coas familias, os espazos de traballo e as relacións sociais.
A CASA DAS MULLERES XOHANA TORRES ACOLLERÁ ACTIVIDADES SOBRE OS COIDADOS
A programación municipal completarase con distintas actividades na Casa das Mulleres Xohana Torres, que se desenvolverán durante novembro e estarán relacionadas coa corresponsabilidade e co benestar emocional.
Entre os materiais previstos figura a distribución de dípticos formativos sobre o reparto das responsabilidades domésticas e familiares, nos que se explicará o significado da corresponsabilidade e se ofrecerán orientacións para incorporala á vida cotiá.
Tamén está prevista unha actividade dirixida a mulleres coidadoras, centrada no autocuidado, na corresponsabilidade e no benestar emocional. O obxectivo será ofrecer un espazo de encontro no que as participantes poidan compartir experiencias e reflexionar sobre o traballo dos coidados, especialmente sobre aquelas tarefas que adoitan quedar fóra do recoñecemento social.
A través de dinámicas participativas, a proposta permitirá abordar a carga física, mental e emocional asociada aos coidados, así como favorecer o intercambio de experiencias e a creación de redes de apoio entre as asistentes.
A alcaldesa explicou que o calendario da campaña responde á intención de abrir un debate sobre as causas estruturais da violencia machista antes da conmemoración do 25 de novembro. Segundo indicou, nesta data adoitan adquirir especial protagonismo as agresións, a violencia física e psicolóxica e os feminicidios. Por iso, o goberno local considera necesario dedicar as semanas anteriores a analizar os comportamentos e as desigualdades que, desde a súa perspectiva, contribúen a soster estas formas de violencia.
Sanmartín insistiu en que a campaña non pretende restar importancia ás vítimas nin ás manifestacións máis graves da violencia contra as mulleres, senón incorporar unha reflexión previa sobre a responsabilidade masculina na súa prevención.
A rexedora tamén defendeu que a implicación dos homes debe ir máis alá da asistencia a concentracións ou minutos de silencio e traducirse en cambios nas relacións persoais, na distribución dos coidados e nas actitudes cotiás.
En canto aos actos institucionais do 25 de novembro, o Concello manterá a tradicional lectura da declaración institucional, xa aprobada, nun acto cuxa data exacta está pendente de concretar. Ademais, o goberno municipal fará un chamamento á participación nas mobilizacións convocadas polo movemento feminista, ao considerar que as asociacións de mulleres e os colectivos feministas deben manter o protagonismo durante esa xornada.
