O Consorcio de Santiago adxudicou por 82.382,42 euros, IVE incluído, os traballos de restauración e conservación do Arco de Mazarelos, un dos elementos que permanecen en pé do antigo sistema defensivo da cidade. O contrato foi concedido á unión temporal de empresas (UTE) que se comprometeron a constituír Milagros Martínez Mellado e Chan Restauración y Rehabilitación, S.L., que se encargarán de executar unha intervención destinada a corrixir os danos acumulados no monumento e evitar que continúe o seu deterioro.
O proxecto contempla diferentes actuacións sobre a estrutura histórica, desde a recuperación das superficies de pedra ata a eliminación de elementos que afectan á súa conservación. Unha das prioridades será solucionar os problemas de humidade e as filtracións de auga da chuvia, que constitúen un dos factores de deterioración da construción.
A intervención desenvolverase tendo en conta as características arquitectónicas do arco e a súa condición de elemento patrimonial, co propósito de conservar os materiais históricos e garantir a súa estabilidade a longo prazo.
Entre os traballos previstos figura a limpeza dos paramentos de pedra e a retirada da vexetación e dos organismos que proliferan sobre a estrutura. A presenza destes elementos pode contribuír á degradación dos materiais, especialmente cando favorece a acumulación de humidade nas xuntas e nas superficies.
A restauración incluirá tamén a consolidación das zonas de cantaría e cachotaría que presentan danos, así como a revisión dos encintados e a reparación das partes que requiran intervención. Estas operacións buscan recuperar as condicións de conservación da fábrica histórica sen alterar os seus valores patrimoniais.
Outra das actuacións centrais estará relacionada coa protección do monumento fronte á auga. Os traballos mellorarán a impermeabilización da parte superior do arco e das unións cos inmobles contiguos, puntos polos que se producen entradas de auga que afectan á estrutura. Con estas medidas preténdese reducir a exposición dos materiais á humidade e previr a aparición de novos danos.
O proxecto tamén prevé actuar sobre diferentes elementos incorporados ao monumento ao longo do tempo. Neste sentido, retiraranse ou recolocaranse cableados, instalacións, placas e outros engadidos que interfiren na visión da construción histórica.
A ÚLTIMA PORTA DA SEGUNDA MURALLA MEDIEVAL DE COMPOSTELA
O Arco de Mazarelos é a única das portas da segunda muralla medieval de Santiago que chegou ata a actualidade no seu emprazamento orixinal. A súa construción está vinculada ao desenvolvemento do recinto fortificado da cidade a partir do século XI, cando Compostela consolidaba a súa importancia como centro relixioso, urbano e comercial.
A porta comunicaba o interior da cidade coa ruta procedente de Ourense, unha das vías utilizadas para o abastecemento da poboación. Durante a Idade Media, este acceso desempeñou un papel na circulación de produtos agrícolas e mercadorías que chegaban a Santiago desde diferentes territorios.
Entre os produtos que atravesaban esta entrada destacaba o viño do Ribeiro, cuxa chegada á cidade por Mazarelos aparece documentada no Codex Calixtinus. A porta tamén era utilizada para introducir cereais procedentes de Castela, polo que constituía un punto de conexión entre Compostela e as redes comerciais que abastecían os seus mercados.
Esta función económica converteu o arco nun espazo de tránsito habitual para comerciantes e transportistas durante séculos, ademais de formar parte das estruturas que delimitaban e protexían o núcleo urbano medieval.
A configuración actual de Compostela é resultado, en parte, da desaparición progresiva das súas antigas fortificacións. Entre os séculos XVIII e XIX, boa parte da muralla medieval foi derrubada, nun proceso que modificou os accesos á cidade e facilitou a súa expansión urbana.
A maioría das portas que formaban parte do recinto defensivo desapareceron durante ese período. O Arco de Mazarelos, pola contra, permaneceu integrado no tecido urbano, conservando a súa localización e parte da estrutura que permitía o paso entre o interior e o exterior da cidade amurallada.
