A Plataforma Vítimas Alvia 04155, que representa a afectados polo accidente ferroviario ocorrido en Angrois en xullo de 2013, reclamou unha reunión co vicepresidente primeiro do Goberno, Carlos Cuerpo, que asumirá a carteira de Transportes tras a dimisión de Óscar Puente. O colectivo considera necesario revisar as condicións de seguridade da rede ferroviaria española e insiste na súa petición de que se realice unha nova investigación sobre o descarrilamento que deixou 80 persoas falecidas ás portas de Santiago de Compostela.
A solicitude prodúcese despois do accidente ferroviario rexistrado en Urda (Toledo), no que morreron 69 persoas, un suceso que a plataforma relaciona coas deficiencias nos sistemas de protección dos trens que leva anos denunciando. O seu presidente, Jesús Domínguez, sostén que as advertencias formuladas polos afectados de Angrois deberían terse tido en conta para evitar novas traxedias.
“Se nos escoitasen, teríase evitado o accidente”, afirmou Domínguez en declaracións a Europa Press, nas que estableceu paralelismos entre os dous sinistros e cuestionou a capacidade do sistema Asfa para garantir a seguridade cando outros mecanismos de supervisión deixan de funcionar.
Segundo explicou, a principal conclusión que debería extraerse destes accidentes é que o sistema Asfa non pode actuar como único respaldo para a circulación de trens a 200 quilómetros por hora. Trátase dunha das reivindicacións que a plataforma mantén desde o descarrilamento do Alvia na curva da Grandeira, ocorrido o 24 de xullo de 2013.
O colectivo considera que existen elementos comúns entre as circunstancias que rodearon ambos os accidentes, especialmente no relativo á protección fronte aos excesos de velocidade e á dependencia dos sistemas automáticos de seguridade.
No caso de Angrois, o último tramo da liña de alta velocidade ata Santiago carecía do sistema ERTMS, destinado a supervisar continuamente a circulación ferroviaria, despois dunha modificación do proxecto inicial. Ademais, o equipamento embarcado deste sistema fora desconectado debido a problemas na lectura dunha baliza.
Esta situación provocaba que os maquinistas tivesen que afrontar a aproximación á curva da Grandeira cunha redución da velocidade de 200 a 80 quilómetros por hora sen contar coa supervisión continua que proporciona o ERTMS.
A plataforma lembra que xa existiran advertencias de maquinistas sobre os riscos dese punto da infraestrutura, aínda que Renfe sostivo que non se comunicaran polas canles oficiais establecidas.
Pola súa banda, no accidente de Urda, ocorrido na liña Madrid-Sevilla, a caída do sistema LZB, equivalente ao ERTMS nas súas funcións de supervisión, provocou que dous trens quedasen no mesmo cantón ferroviario, segundo a información trasladada sobre o sinistro.
Para Domínguez, estes feitos evidencian a necesidade de revisar os protocolos que permiten manter a circulación a velocidades elevadas cando os sistemas principais de protección non están operativos. “Aínda non aprendemos”, lamentou o presidente da plataforma, que insistiu en que o obxectivo das súas reivindicacións vai máis alá do esclarecemento do accidente de Santiago. “A nosa loita é para que non haxa máis accidentes”, subliñou.
RECLAMAN REPETIR A INVESTIGACIÓN DO ACCIDENTE DE SANTIAGO
Unha das principais demandas que os afectados pretenden trasladar ao novo responsable de Transportes é a reapertura da investigación técnica sobre o descarrilamento de Angrois.
O informe elaborado pola Comisión de Investigación de Accidentes Ferroviarios (CIAF) atribuíu a responsabilidade do sinistro exclusivamente ao maquinista, que circulaba cun exceso de velocidade cando se aproximaba á curva mentres atendía unha chamada telefónica do interventor.
A plataforma discrepa desta conclusión e considera que a análise debe incorporar de maneira máis ampla as decisións relacionadas co deseño da infraestrutura, a configuración dos sistemas de seguridade e os mecanismos de prevención de riscos.
Domínguez defende que se trata dunha cuestión que debe abordarse desde o conxunto das institucións do Estado e vincula a repetición da investigación coa vontade de introducir cambios no sistema ferroviario.
“Trátase dunha cuestión de Estado, e a proba de lume se o Estado realmente quere deixar de ter récord mundial en vítimas mortais en alta velocidade é que se repita a investigación de Angrois”, manifestou.
Ao seu xuízo, unha nova análise permitiría examinar tamén as limitacións do Asfa como sistema de respaldo nas liñas de alta velocidade, unha cuestión que considera determinante para evitar que se reproduzan circunstancias similares ás que precederon o accidente de 2013.
Piden unha nova auditoría europea a Adif e á Axencia de Seguridade Ferroviaria
Ademais de reclamar cambios nas condicións de circulación, a plataforma solicita unha nova auditoría europea sobre o funcionamento de Adif e da Axencia Estatal de Seguridade Ferroviaria.
Domínguez considera necesario que as institucións comunitarias volvan examinar os procedementos de seguridade aplicados en España e comproben se as normas establecidas se trasladan correctamente á práctica diaria.
Neste sentido, lembrou as observacións realizadas no seu momento pola comisaria europea de Transportes sobre a aplicación dos protocolos ferroviarios españois.
Segundo trasladou o representante dos afectados, a responsable comunitaria advertira de que as normas de seguridade existían formalmente, pero que parte do persoal non as coñecía ou non comprendía adecuadamente o seu funcionamento.
Por este motivo, a plataforma considera que non abonda con modificar a normativa ou anunciar novas medidas, senón que tamén resulta necesario verificar a súa aplicación efectiva e o coñecemento que teñen delas os profesionais do sector.
CUESTIONAN AS MEDIDAS ANUNCIADAS POR ÓSCAR PUENTE
O presidente da plataforma tamén se pronunciou sobre as medidas de seguridade ferroviaria anunciadas este martes por Óscar Puente, antes da súa saída do Ministerio de Transportes.
Domínguez mostrou reservas sobre o alcance dalgunhas das propostas e sinalou que varias delas xa foran formuladas durante a etapa de Ana Pastor á fronte do departamento.
“Algunhas son repetidas ás que anunciou Ana Pastor no seu día…”, cuestionou.
Fronte a estes anuncios, insistiu en que unha das actuacións prioritarias debería consistir en impedir que os trens circulen a 200 quilómetros por hora cando a protección dependa unicamente do sistema Asfa.
A plataforma entende que esta limitación permitiría reducir os riscos asociados á perda dos sistemas de supervisión continua e reclama que se establezan garantías para evitar situacións nas que a seguridade dependa principalmente da actuación do maquinista.
AS VÍTIMAS CRITICAN QUE PUENTE NON AS RECIBISE DURANTE O SEU MANDATO
En relación coa dimisión de Óscar Puente, Domínguez considerou que a súa saída do Goberno era procedente ante o ocorrido e defendeu a necesidade de asumir responsabilidades políticas cando se producen fallos na xestión.
“Pedir perdón e investigar que se fixo mal”, sinalou ao explicar cal debería ser, ao seu xuízo, a resposta institucional ante unha traxedia ferroviaria.
O representante dos afectados tamén criticou a relación mantida polo ministro coa plataforma durante a súa etapa á fronte de Transportes e asegurou que Puente nunca chegou a recibir as vítimas do accidente de Angrois.
Domínguez cualificou esta actitude de “covardía” e “hipocrisía” e lembrou que o exministro apoiara anteriormente as reivindicacións do colectivo cando exercía como alcalde de Valladolid.
En concreto, sinalou que Puente respaldara e dera lectura a unha moción municipal que solicitaba expresamente repetir a investigación sobre o descarrilamento do Alvia en Santiago de Compostela.
A plataforma considera que existe unha contradición entre aquela posición e a falta dun encontro institucional cos afectados durante o seu mandato ministerial.
