A Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) celebrou este martes en Santiago o acto do Día da Ciencia en Galicia, dedicado este ano ao químico Fernando Calvet i Prats (1903–1988), nomeado ‘Científico Galego 2025’. O evento, desenvolvido no Salón Nobre do Colexio de Fonseca, estivo presidido polo reitor da Universidade de Santiago, Antonio López, e contou coa presenza de autoridades científicas e institucionais, entre elas a alcaldesa Goretti Sanmartín, o presidente da RAGC, Juan Lema, e representantes da Xunta, das universidades galegas, do CSIC e do Consello da Cultura Galega.
Na súa intervención, Juan Lema definiu ao homenaxeado como un símbolo da “Galicia que investiga, innova e crea riqueza dende o coñecemento”, destacando a súa capacidade para conectar a ciencia co territorio e cos sectores produtivos. “Calvet foi quen de transformar coñecemento en innovación e innovación en desenvolvemento. Xa nos anos trinta falaba de economía circular e defendía que Galicia podía crear valor engadido aproveitando con intelixencia os seus recursos naturais”, sinalou.
O presidente da Academia insistiu en que o legado do científico “amosa que a ciencia debe dialogar co país e estar ao servizo da sociedade”, e reivindicou que, nun mundo “marcado pola polarización”, o labor científico “debe seguir sendo un espazo de razón e dignidade humana”.
Durante o acto proxectouse un vídeo biográfico sobre Calvet e presentouse o novo número da revista A Ciencia en Galicia, editada pola RAGC, centrada na súa figura e na actividade científica máis recente desenvolvida no país.
O catedrático da USC e académico da RAGC Manuel Freire foi o encargado de impartir a conferencia principal, na que cualificou a Calvet como “pioneiro da bioquímica en España e promotor da biotecnoloxía en Galicia”. Lembrou que en 1929 gañou a cátedra de Química Orgánica e Bioquímica da Universidade de Santiago, onde equipou un laboratorio de referencia nacional, e que a súa colaboración co Instituto Bioquímico Miguel Servet de Vigo permitiu obter alcaloides de uso farmacéutico a partir do cornizó do centeo, un proceso que marcou “o nacemento da biotecnoloxía en Galicia”.
Freire explicou tamén que, tras pasar polo cárcere durante a Guerra Civil, Calvet dirixiu cientificamente a empresa Zeltia no Porriño, onde desenvolveu técnicas pioneiras para a obtención de insulina e produtos farmacéuticos de orixe natural, ademais de compostos insecticidas e antiparasitarios como o popular ZZ.
No transcurso do evento, a RAGC fixo entrega das súas Medallas de Investigación de Galicia 2025, recoñecendo o labor de cinco investigadores de proxección internacional: Francisco J. Blanco (Bioloxía e Ciencias da Saúde), Laura Carballo (Ciencias Económicas e Sociais), Juan María Pou (Ciencias Técnicas), Nieves R. Brisaboa (Matemáticas, Física e Ciencias da Computación) e Mª Carmen Veiga (Química e Xeoloxía).
Juan Lema cualificou estas distincións como “os premios máis prestixiosos da ciencia en Galicia”, polo seu valor científico e humano, e destacou que “co seu traballo engrandecen a ciencia galega e proxéctana no mundo”.
