O goberno local de Santiago, encabezado pola alcaldesa, Goretti Sanmartín, tratará de sacar adiante este mércores os orzamentos para 2026, que superan os 148 millóns de euros, sen ter asegurado o voto a favor de PSOE e concelleiras non adscritas.
As miradas de todos os grupos municipais, especialmente os que compoñen o goberno compostelán, BNG e Compostela Aberta, están postos no pleno extraordinario convocado para a tarde deste mércores, 25 de marzo.
Alí debateranse os orzamentos do Concello para 2026, que este ano soben un 1,64% con respecto ao total de 2025 e superan os 148 millóns de euros. Así, o montante consolidado coas entidades do sector público municipal ascende a case 152 millóns.
Para a súa aprobación, a alcaldesa necesita o apoio de PSOE e concelleiras non adscritas, grupos compostos por dous e catro edilas respectivamente, xa que co oito concelleiros do goberno local –seis do BNG e dous de Compostela Aberta–, entre os que se inclúe a mandataria local, e o previsible voto en contra dos 11 populares, as contas non dan. E é que neste caso, a abstención de socialistas e non adscritas non bastaría para que saísen adiante.
No caso de non aprobarse, a alcaldesa veríase abocada a unha cuestión de confianza, un escenario ao que se abriu nas súas últimas intervencións, nas que afirmou que “fará o que teña que facer para que haxa presupostos”.
POSICIONAMENTOS
Neste contexto, nos últimos días os concelleiros se han ido pronunciando, deixando entrever certas complicacións para que as contas municipais vexan a luz no pleno. As edilas non adscritas, lideradas por Gonzalo Muíños, trasladaron que con todos os preacordos incumpridos e as súas 20 propostas ignoradas, o voto “só pode ser a abstención”.
Concretamente, fan referencia a aspectos como que se acordaron reducir en 900.000 euros os ingresos en multas para facer unha revisión á baixa, pero non se efectuou na realidade; ou que hai partidas sobredimensionadas, a pesar de estar no último ano do mandato e que “habería que executar o xa planificado”.
No caso do PSOE, os concelleiros Sindo Guinarte e Marta Abal afirmaron que non apoiarán as contas municipais e o sentido do seu voto –aínda non decidido– será en contra ou a abstención, dependendo dos compromisos políticos do goberno local coas peticións que lle fixeron.
Abal lamentou que, a pesar de ser o orzamento máis alto da historia, o anexo de investimentos é “claramente insuficiente”. Tamén criticou a xestión de fondos europeos e alertou de que o goberno compostelán está “a pór en perigo” algúns xa captados ao non consignar a proporción mínima suficiente.
Pola súa banda, o PP tamén reservou o sentido do seu voto, que se decidirá na reunión previa ao pleno. No entanto, o portavoz dos populares de Santiago, Borja Verea insistiu en que “non son os seus orzamentos”, xa que farían uns “completamente diferentes”.
Ademais, remarcou que as últimas contas aprobadas –nas que os populares votaron en contra– non se viron reflectidas nunha mellora da cidade a pesar de ser os orzamentos máis altos da historia da capital galega, sinalando aspectos como a limpeza das rúas ou a xestión dos centros socioculturais.
A ALCALDESA CHAMA Á “RESPONSABILIDADE”
Neste escenario, a mandataria local fixo nas súas últimas intervencións un chamamento á “responsabilidade”, apelando á “reflexión” dos membros da Corporación municipal. “Teñen que facerse unha pregunta que resolven estes orzamentos?, Que gana Compostela con que non se aproben?”, se autopreguntó, remarcando que as contas “permitirán atender o incremento do custo dos servizos públicos”.
Detalladamente, referiuse a os 14 millóns de euros que custa a limpeza e a recollida de residuos; os 4,2 millóns de euros que factura a nova depuradora; o novo contrato dos centros socioculturais; os servizos de conciliación. “O capítulo onde están a maioría destes servizos, crece un 5,65% e supera os 70 millóns de euros”, subliñou.
Tamén, a mandataria local apuntou que aprobar as novas contas permitiría aumentar a protección social; incrementar o número de bombeiros e policías; acondicionar parques urbanos ou investir no rural, entre outros aspectos.
Nesta conxuntura, e tras instar aos distintos grupos municipais a reflexionar e adoptar unha postura “responsable”, Sanmartín foi preguntada de forma expresa sobre se, no caso de non ser capaz de aprobar as contas para 2026, someteríase a unha cuestión de confianza, unha vía á que deixou a porta aberta.
“Evidentemente, faremos o que teñamos que facer para que haxa presupostos, pero creo que todo o mundo ten que facer unha reflexión de aquí ao mércores”, insistiu.
Se finalmente este mércores Sanmartín non logra aprobar os orzamentos e queda abocada á cuestión de confianza, terá que convocarse outro pleno para vincular a súa aprobación. No caso de perdelo, terá que pasar outro mes para que queden aprobados de forma automática. Desta forma, os orzamentos non verían a luz ata o mes de maio.
