O sector da construción en Santiago de Compostela atravesa un dos períodos de menor actividade rexistrados na presente década. Segundo os datos achegados polo Colexio Oficial da Arquitectura Técnica da Coruña (Coatac), entre xaneiro e marzo de 2026 o Concello de Santiago expediu visados para tan só 18 vivendas novas, o que supón un descenso do 33,33% en comparación co mesmo período de 2025, cando se alcanzaron as 27 unidades. Trátase dos datos correspondentes aos visados de encargos de dirección de execución de obra no municipio.
O presidente do Coatac, Carlos Mato, situou esta cifra nun contexto de persistente debilidade estrutural do mercado residencial compostelán: “desde fai máis de seis anos, concretamente desde 2019, exercicio anterior á chegada do Covid-19, ningún primeiro trimestre de ano chegou aos 100 visados de vivendas”. No comezo de 2019 rexistráronse 101 vivendas visadas, única ocasión na que se superou esa barreira no que vai de década. Na última metade dese período, a media de visados no primeiro trimestre na cidade non superou as 36,4 vivendas anuais.
MENOS EXPEDIENTES E MÁIS CUSTOS
A caída non se limita aos visados de obra nova. Os expedientes de dirección de obras de construción en Santiago tamén minguaron no primeiro trimestre de 2026 respecto ao mesmo intervalo do ano anterior, pasando de 46 a 36 expedientes, o que representa un descenso do 17,39%. O Coatac subliña que este indicador funciona como un termómetro da saúde do sector, xa que abrangue desde a construción de vivendas unifamiliares ata reformas de locais comerciais ou traballos de rehabilitación de edificios.
Á escala da provincia da Coruña, o descenso foi moito máis contido: os expedientes baixaron un 0,74%, de 405 no primeiro trimestre de 2025 a 402 no mesmo período deste ano. Pola súa banda, os visados de vivendas novas na provincia acumularon 461 unidades, fronte ás 602 do mesmo trimestre de 2025, o que supón unha contracción do 23,4%.
En sentido inverso, o Orzamento de Execución Material (PEM) das obras visadas na provincia da Coruña no primeiro trimestre de 2026 chegou case aos 106 millóns de euros, cunha media de 263.600 euros por iniciativa inmobiliaria. Isto supón un aumento do 4,54% respecto ao mesmo período de 2025, cando o PEM total se situara en 101 millóns de euros e a media por obra en 250.300 euros, cun incremento medio do 5,32% que o colexio asocia á suba do prezo dos materiais básicos, derivada do encarecemento das fontes de enerxía e do aumento dos custos laborais.
UN CHAMAMENTO Á ACCIÓN PÚBLICA
Mato foi explícito á hora de valorar o que estas cifras implican para a capital galega: “visar menos de 20 vivendas en tres meses na capital de Galicia indica a necesidade de pór en marcha desde o goberno local accións con visión de futuro que axuden a buscar solucións concretas para resolver o problema do acceso á vivenda”. Na súa opinión, “debe acordarse unha estratexia que aposte por impulsar a oferta de vivenda en Santiago”, un reto que considera “conxunto” das administracións públicas, os técnicos, os promotores e os construtores.
O presidente do Coatac tamén insistiu na importancia de combinar a promoción de obra nova coa rehabilitación do parque existente: “a recuperación de inmobles baleiros é parte da solución, porque así axudaremos a relaxar os prezos da vivenda nova e a evitar tensións nos alugueres”.
No plano das perspectivas, Mato alertou sobre a incidencia da inestabilidade xeopolítica internacional nos custos de produción: “o prezo dalgúns materiais está a se disparar por encima do 10 por cento nas últimas semanas”. En concreto, apuntou que o encarecemento do gas e o petróleo derivado do peche do estreito de Ormuz “está a encarecer a fabricación e o transporte de materiais básicos para o noso sector como o aceiro e o cemento”.
O representante dos arquitectos técnicos da provincia advertiu de que, de persistir o conflito bélico, “o aumento dos custos acabarase trasladando ao prezo final da obra nova”, circunstancia que se somaría á suba do prezo do diñeiro e ao avance progresivo do Euríbor cara ao 3%. Tamén alertou sobre posibles atrasos nas entregas de promocións inmobiliarias pola falta de subministracións e a volatilidade dos prezos, e non descartou que “o investimento en novos proxectos inmobiliarios dea unha freada” ante o risco dunha redución da liquidez no mercado residencial. Para facer fronte a este escenario, Mato defendeu que “a colaboración público-privada é esencial a día de hoxe”.
