A Universidade de Santiago de Compostela celebrou este martes no Salón Nobre do Colexio de Fonseca o seu acto institucional do Día das Letras Galegas cunha homenaxe centrada na figura de Begoña Caamaño, destacando a súa dimensión como escritora, xornalista e referente ético, feminista e cultural. A celebración reuniu representantes de distintos ámbitos sociais, académicos e culturais arredor dunha autora presentada como símbolo de compromiso coa lingua galega e coa transformación social.
O encontro serviu tamén para presentar a publicación ‘Begoña Caamaño: mudar ou mundo’, editada pola USC con motivo desta conmemoración. A obra recompila análises sobre a produción literaria e intelectual da autora, así como testemuños persoais e profesionais de persoas que compartiron con ela espazos de vida e traballo, configurando unha visión ampla da súa pegada humana e cultural.
A profesora María Xesús Nogueira pronunciou a lección maxistral baixo o título ‘Todas as Begoñas posibles’, recuperando unha expresión da propia homenaxeada para percorrer as múltiples dimensións da súa traxectoria vital e creativa, desde a literatura ao activismo e o pensamento crítico. A intervención situou a autora como unha figura de referencia con capacidade de interpelación no presente.
O acto incluíu ademais lecturas dramatizadas de fragmentos da súa obra por parte de alumnado do grao en Lingua e Literatura Galega, así como unha intervención musical de Alba María, que interpretou, entre outras pezas, o ‘Alalá dás Mariñas’, canción de especial carga simbólica vinculada ao recordo persoal de Caamaño.
Durante a súa intervención, a alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, reivindicou o dobre papel de Begoña Caamaño como referente de “activismo feminista e activismo literario”, subliñando a súa capacidade para cuestionar estruturas e “darlle a volta ás cousas”. A rexedora destacou tamén a vixencia dunha voz que definiu como “moi incómoda” e a necesidade de incorporala ao ámbito educativo para garantir a súa continuidade entre as novas xeracións.
Sanmartín incidiu especialmente na relevancia do pensamento de Caamaño no contexto actual, tanto no ámbito da defensa dos dereitos das mulleres como no da promoción da lectura e da cultura crítica.
A clausura correspondeu á reitora da USC, Rosa Crujeiras, quen reafirmou o papel da universidade na promoción da lingua e da cultura galegas. “O noso compromiso coa lingua non é conxuntural”, afirmou, antes de defender que “o galego é lingua de futuro e de ciencia”. Crujeiras situou a homenaxe deste ano nunha dimensión singular pola defensa que Begoña Caamaño fixo da palabra galega “como espazo de liberdade”, así como polo exercicio ético da súa profesión e a súa aposta pola xustiza social e pola palabra das mulleres.
No tramo final da súa intervención, a reitora dedicou tamén unha lembranza a Xesús Alonso Montero, falecido en febreiro, do que salientou o seu papel na construción dun pensamento crítico arredor da literatura galega e na valorización de autores e autoras do país. A súa memoria, sinalou, estivo tamén presente nunha xornada marcada pola reivindicación da cultura galega como ferramenta de conciencia e futuro.
