O Goberno de España aprobou este martes, 20 de outubro, unha partida de 10,2 millóns de euros destinada a Galicia para impulsar medidas que faciliten o acceso á vivenda nos municipios de Santiago de Compostela e A Coruña, as dúas cidades galegas que contan coa declaración de zona de mercado residencial tensionado. O financiamento forma parte dun programa estatal de subvencións directas dotado con 180 millóns de euros, que se distribuirán entre cinco comunidades autónomas co obxectivo de incrementar a dispoñibilidade de inmobles a prezos accesibles e actuar sobre o mercado do aluguer.
A medida foi autorizada polo Consello de Ministros mediante un real decreto e afecta a 317 municipios de Cataluña, Euskadi, Navarra, Galicia e Asturias, nos que residen máis de nove millóns de persoas. Segundo explicou a ministra de Vivenda e Axenda Urbana, Isabel Rodríguez, durante a comparecencia posterior á reunión do Executivo, os recursos estarán dirixidos especificamente aos territorios nos que se recoñeceron dificultades para acceder a unha vivenda en condicións económicas asumibles.
No caso galego, os 10,2 millóns de euros asignados deberán distribuírse entre actuacións vinculadas ás áreas tensionadas de Santiago e A Coruña. Polo momento, a información facilitada polo Ministerio non concreta que cantidade corresponderá a cada cidade nin os proxectos que se financiarán con estes fondos. A súa aplicación dependerá das actuacións que se desenvolvan dentro das modalidades previstas no decreto.
A distribución territorial do financiamento responde a dous indicadores principais: o número de habitantes incluídos nas zonas tensionadas e a proporción dos ingresos familiares que se destina ao pagamento do aluguer. Desta maneira, o Executivo pretende adaptar as achegas económicas á dimensión dos mercados residenciais afectados e ás dificultades que presentan os fogares para asumir os custos da vivenda.
As subvencións aprobadas polo Executivo central poderán empregarse en cinco modalidades de intervención relacionadas coa vivenda e o solo residencial. Unha das principais posibilidades será a construción de novos inmobles e a recuperación de edificios existentes para incorporalos ao mercado do aluguer social ou accesible. Tamén se contempla o financiamento de alternativas habitacionais que permitan aumentar a oferta dispoñible, sen que a titularidade ou a clasificación do solo constitúan necesariamente un impedimento para acceder ás axudas.
Outra das actuacións previstas é a adquisición de terreos con capacidade para acoller edificacións residenciais. Estas operacións poderán ser realizadas polas administracións autonómicas ou polos organismos públicos vinculados a elas que teñan competencias en materia de vivenda. O programa tamén permitirá sufragar os traballos necesarios para preparar e urbanizar parcelas destinadas á construción de inmobles.
A compra de vivendas xa construídas constitúe unha cuarta modalidade de financiamento. Neste caso, os recursos públicos poderán destinarse a incorporar inmobles existentes ao parque de aluguer social ou accesible, sen necesidade de agardar pola execución de novas promocións residenciais. Finalmente, as comunidades tamén poderán utilizar parte das subvencións para cubrir impagamentos derivados de contratos de arrendamento, unha medida orientada a atender situacións de incumprimento das obrigas económicas dos inquilinos.
Estas posibilidades permitirán ás administracións combinar intervencións sobre edificios existentes, adquisición de propiedades e desenvolvemento de novas promocións, en función das necesidades residenciais de cada territorio e dos proxectos que se poñan en marcha.
SANTIAGO PODERÁ BENEFICIARSE DAS MEDIDAS PARA ZONAS TENSIONADAS
A inclusión de Santiago de Compostela entre os municipios destinatarios deste financiamento está vinculada ao seu recoñecemento como zona de mercado residencial tensionado. Esta figura, recollida na normativa estatal de vivenda, permite aplicar instrumentos específicos nos territorios nos que o acceso ao aluguer presenta dificultades económicas para unha parte da poboación.
Durante a súa intervención, Isabel Rodríguez sinalou que esta declaración implica identificar un problema residencial que “require solucións extraordinarias”. A ministra explicou que o recoñecemento destas áreas permite introducir mecanismos de intervención sobre os prezos, entre eles as limitacións aos incrementos das rendas nos novos contratos cando rematan os anteriores, de acordo coas condicións establecidas pola normativa.
Ademais, o marco legal contempla incentivos fiscais para os propietarios que reduzan os prezos dos arrendamentos, co propósito de favorecer a incorporación de vivendas ao mercado en condicións máis accesibles. Estas ferramentas compleméntanse agora cunha nova liña de financiamento público destinada a incrementar a oferta residencial nos municipios afectados.
A achega anunciada para Galicia abre así unha vía de financiamento para actuacións en Compostela, aínda que será necesario coñecer a distribución definitiva dos recursos e as intervencións seleccionadas para determinar o alcance concreto da medida na cidade.
CATALUÑA CONCENTRA A MAIOR PARTE DOS 180 MILLÓNS DE EUROS
A repartición aprobada polo Consello de Ministros sitúa a Cataluña como principal destinataria das subvencións, cunha asignación de 119,4 millóns de euros para os seus 271 municipios declarados zonas tensionadas. Trátase da comunidade que concentra o maior número de localidades incluídas no programa estatal.
A continuación figura Euskadi, que recibirá 31 millóns de euros para 18 municipios, mentres que Navarra contará con 13,3 millóns destinados a 21 localidades. Galicia disporá dos mencionados 10,2 millóns para Santiago de Compostela e A Coruña, e Asturias recibirá 5,9 millóns de euros para cinco municipios.
O Ministerio de Vivenda sinala que esta distribución non responde unicamente ao número de concellos incluídos na declaración, senón tamén á poboación que reside neles e ao esforzo económico que deben realizar os fogares para afrontar os pagamentos mensuais do aluguer.
PLAN ESTATAL DE VIVENDA
A nova convocatoria de subvencións incorpórase a outras actuacións previstas polo Ministerio de Vivenda e Axenda Urbana para os territorios con mercados residenciais tensionados. Entre elas atópanse as axudas para promover vivenda pública e os mecanismos de apoio á adquisición de inmobles existentes que posteriormente se destinen ao aluguer accesible.
Neste último ámbito, Rodríguez lembrou que o Plan Estatal de Vivenda contempla a posibilidade de que as administracións públicas reciban financiamento de ata o 80% do custo de adquisición de vivendas xa construídas, sempre que se incorporen ao parque residencial destinado a arrendamentos accesibles.
