A Facultade de Ciencias da Comunicación da USC acolleu o segundo encontro do ciclo ‘Os medios do futuro comezan nas aulas’, promovido pola Asociación de Medios en Galego (AMEGA). A sesión reuniu a tres profesionais do sector para abordar as desigualdades de xénero no ámbito xornalístico, tanto na elaboración dos contidos informativos como na composición das redaccións e na distribución dos cargos directivos.
Baixo o título ‘Begoña Caamaño. As mulleres nos medios galegos’, a actividade contou coas intervencións de Ana Romaní, Lucía Junquera e Laura Moure, nunha conversa conducida por Rebeca Munín, directora da revista ‘Pincha’. A figura da escritora e xornalista homenaxeada nas Letras Galegas de 2026 serviu como punto de partida para examinar a evolución da profesión e os desafíos que aínda afrontan as mulleres nos medios de comunicación.
O vicedecano da Facultade de Ciencias da Comunicación, Ángel Vizoso, abriu a xornada cunha reflexión sobre a distancia existente entre a composición do alumnado universitario e a realidade profesional. “Aínda que nas nosas aulas a presenza das mulleres é moito máis alta ca a dos homes, esa presenza non sempre se traslada aos medios, especialmente ás esferas máis altas”, advertiu, poñendo o foco nas dificultades para acceder aos espazos de decisión.
Na inauguración tamén participou o secretario xeral da Lingua da Xunta de Galicia, Valentín García, quen destacou a contribución de Begoña Caamaño ao desenvolvemento dunha comunicación comprometida coa lingua propia. Durante a súa intervención, reivindicou a dimensión cultural e social da actividade informativa en galego e asegurou que “o xornalismo en galego ten un valor de identidade”.
A primeira intervención correspondeu a Ana Romaní, xornalista e membro numeraria da Real Academia Galega (RAG), que compartiu a súa experiencia profesional con Begoña Caamaño durante os anos nos que ambas traballaron na Radio Galega. A súa exposición permitiu recuperar a maneira de entender o oficio da homenaxeada, caracterizada polo contacto directo coa cidadanía e pola defensa dunha comunicación pública vinculada ás necesidades sociais.
“A Begoña apaixonáballe estar nas rúas, coas persoas. Tiña unha mirada transformadora e defendía que a sociedade tiña que tomar o control dos medios de comunicación públicos”, explicou Romaní. A académica situou así o pensamento de Caamaño nunha concepción do xornalismo que transcendía a transmisión de noticias e que atribuía á cidadanía un papel activo no funcionamento dos medios públicos.
A recuperación desta traxectoria tamén estivo presente na intervención de Lucía Junquera, quen presentou o traballo desenvolvido arredor do pódcast ‘Poñer a voz’. Trátase dunha iniciativa do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia (CPXG) realizada con motivo da dedicación do Día das Letras Galegas de 2026 a Begoña Caamaño.
A produción sonora está estruturada en cinco episodios que reconstrúen diferentes momentos da vida persoal e profesional da xornalista e escritora, ao tempo que exploran as súas ideas e posicionamentos. Junquera explicou o proceso de creación deste proxecto, que emprega o formato radiofónico para achegar a figura de Caamaño a novos públicos e contribuír á difusión do seu legado.
A terceira participante foi Laura Moure, directora do diario dixital ‘Ecos da Comarca’, quen trasladou ao encontro a experiencia dun proxecto informativo centrado no ámbito rural galego. O medio xurdiu durante a pandemia da COVID-19, nun período no que as restricións e a situación sanitaria incrementaron a demanda de información sobre o que acontecía nas localidades máis próximas.
“Naquel momento a información local era máis necesaria ca nunca”, lembrou Moure ao explicar a orixe da iniciativa. Desde entón, o proxecto desenvolveu unha cobertura centrada en 17 concellos das comarcas de Arzúa, Deza, Terras de Melide e A Ulloa, áreas do interior de Galicia nas que a xornalista identificaba unha falta de atención informativa.
A directora de ‘Ecos da Comarca’ defendeu a necesidade de contar con medios que documenten a actividade social, cultural e económica destes territorios e que incorporen voces habitualmente ausentes das grandes cabeceiras. Neste sentido, destacou o papel das mulleres como protagonistas de numerosas iniciativas locais e a importancia de reflectir a diversidade das súas experiencias.
“No rural pasan moitísimas cousas. En Ecos da Comarca damos voz a realidades ás que os grandes medios non chegan e prestamos especial atención ás historias das mulleres do territorio, que son moi diversas e fan cousas moi diferentes”, sinalou.
A súa intervención introduciu así a relación entre a perspectiva de xénero e o xornalismo de proximidade, incidindo na capacidade dos medios locais para ampliar a representación de colectivos e territorios que dispoñen de menor presenza na axenda informativa xeral.
O CICLO CONCLUIRÁ O 19 DE OUTUBRO EN PONTEVEDRA
Tras a sesión celebrada en Santiago, o programa ‘Os medios do futuro comezan nas aulas’ continuará o luns 19 de outubro na Facultade de Comunicación da Universidade de Vigo, no campus de Pontevedra, onde terá lugar o terceiro e último encontro desta edición.
A xornada levará por título ‘Os medios en galego ante os novos retos da comunicación’ e estará dedicada a analizar os cambios que afronta o sector xornalístico, especialmente nun escenario condicionado pola circulación de desinformación e pola incerteza sobre a evolución dos modelos comunicativos.
No debate participarán Xosé Baamonde Silva, profesor da Universidade de Vigo; María Cruz Negreira, profesora da Universidade de Santiago de Compostela; Laura Filloy, xornalista de ‘GCiencia’; e Manuel Gago, do Consello da Cultura Galega. Os participantes abordarán os desafíos que se presentan para o futuro da información en lingua galega e as posibles respostas desde o ámbito profesional e académico.
Con este programa, AMEGA busca reforzar as relacións entre as universidades e os medios de comunicación en galego, facilitando o intercambio de experiencias entre o estudantado, profesionais en activo e especialistas no sector. As sesións tamén pretenden favorecer a reflexión sobre as transformacións da profesión e o papel que pode desempeñar a lingua galega nos novos formatos e espazos informativos.
