As concelleiras e o concelleiro non adscritos do Concello de Santiago, Mercedes Rosón, Mila Castro, Marta Álvarez e Gonzalo Muíños, visitaron este xoves a parroquia da Sabugueira para coñecer directamente os terreos nos que está prevista a construción dun novo parque empresarial. A visita realizouse en compañía de representantes da Plataforma Veciñal en Defensa da Sabugueira, que mantén a súa oposición ao proxecto promovido pola empresa Pontepedroso Real Estate S.L. e que a Xunta de Galicia pretende tramitar mediante un Proxecto de Interese Autonómico (PIA).
Durante o percorrido, que transcorreu por parte do Camiño Francés ao seu paso por Lavacolla, os representantes veciñais explicaron as consecuencias que, ao seu xuízo, tería a implantación do polígono sobre os núcleos de poboación, os espazos naturais e o patrimonio vinculado á ruta xacobea. Os catro edís trasladaron o seu respaldo ás reivindicacións da plataforma e anunciaron que participarán na manifestación convocada para o vindeiro 17 de outubro.
Rosón, concelleira non adscrita e candidata á alcaldía de Santiago, cuestionou a localización escollida para a actuación industrial e criticou a posición do Goberno autonómico. “Hoxe abonda con pisar este camiño para entender o auténtico disparate que pretenden perpetrar dende os despachos de San Caetano”, afirmou durante a visita.
A Plataforma en Defensa da Sabugueira continúa desenvolvendo unha campaña de mobilización coa que pretende conseguir a paralización do procedemento autonómico. Segundo os datos facilitados polo colectivo, a recollida de sinaturas achégase xa ás 20.000 adhesións, entre residentes da zona e persoas que transitan polo Camiño de Santiago.
Unha das iniciativas impulsadas pola veciñanza consiste na instalación de carteis nas árbores próximas á ruta xacobea, nunha acción que os seus promotores denominan ‘Manifestación de carballos’. Os materiais inclúen imaxes que comparan a situación actual da carballeira coa transformación prevista no proxecto, ademais de códigos QR que permiten acceder á información da campaña e apoiar a petición contra o parque empresarial.
O portavoz da plataforma, Manuel Salgado, explicou que esta intervención está a espertar o interese das persoas que realizan o Camiño Francés, moitas das cales, segundo indicou, descoñecían a existencia do proxecto. Sobre a reacción dalgúns peregrinos ao coñecer os plans urbanísticos, sinalou que “pensaban que os estabamos enganando”.
Rosón agradeceu o traballo de organización e difusión desenvolvido polos residentes e fixo referencia á campaña dos carteis para destacar que, na Sabugueira, “ata os carballos se manifestan”. A concelleira tamén denunciou que a Xunta estaría retirando pancartas colocadas en parcelas da zona con mensaxes contrarias ao PIA, unha actuación que interpretou como un intento de reducir a visibilidade das protestas.
Entre as principais preocupacións trasladadas polos residentes figura a posible perda de propiedades e a modificación dos accesos aos distintos lugares da parroquia. Segundo explicou Salgado, a configuración viaria prevista para o polígono podería fragmentar a Sabugueira en catro sectores, debido a que o acceso á área empresarial non se realizaría directamente desde a autovía A-54.
O portavoz veciñal tamén criticou as condicións económicas nas que, segundo a información que manexa a plataforma, se levarían a cabo as expropiacións. Salgado afirmou que os propietarios recibirían entre 5 e 10 euros por metro cadrado, mentres que os terreos poderían comercializarse posteriormente por cantidades considerablemente superiores.
Neste sentido, acusou a promotora de perseguir unha finalidade especulativa, ao considerar que pretende adquirir solo a prezos reducidos para revendelo posteriormente. “Aquí ao final quen saen perdendo son só os veciños, tanto en calidade de vida como en patrimonial”, manifestou. Estas valoracións corresponden á plataforma, que reclama unha análise máis detallada das consecuencias económicas e sociais da actuación.
A organización tamén pon en dúbida que exista unha demanda suficiente para xustificar a creación doutra área empresarial nesta contorna. Salgado sinalou que a aproximadamente un quilómetro en liña recta existe un polígono no municipio do Pino que, segundo indicou, permanece sen actividade e cuxa poxa quedou deserta o pasado ano.
A esta circunstancia engadiu a ampliación xa aprobada do polígono da Sionlla, con outros 400.000 metros cadrados, así como a existencia de parcelas que aínda non atoparon comprador. Por este motivo, a plataforma solicita un estudo de mercado que permita determinar se resulta necesario habilitar unha nova superficie industrial nas proximidades de Lavacolla.
As reivindicacións veciñais inclúen tamén a elaboración dunha avaliación dos efectos ambientais presentes e futuros, a protección dos valores naturais e patrimoniais da Sabugueira e a participación directa dos residentes nas decisións sobre a ordenación do territorio. O colectivo defende que calquera proposta de desenvolvemento debe ter en conta as características da parroquia e as necesidades da súa poboación.
A proximidade do parque empresarial ao Camiño de Santiago constitúe outro dos principais argumentos esgrimidos contra o proxecto. Rosón lembrou que o Camiño Francés foi incorporado á Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 1993 e advertiu das consecuencias que, segundo a súa valoración, podería ocasionar a transformación desta contorna.
A concelleira fixo referencia ao informe do ICOMOS, organismo asesor da UNESCO en materia de patrimonio cultural, no que, segundo trasladou, se advirte dun “impacto crítico” e irreversible asociado á actuación. Para a edil, estas consideracións deberían ser tidas en conta pola Administración autonómica antes de continuar coa tramitación.
“Ás portas dun Ano Santo queren sacrificar o Camiño de Santiago por un bastante obvio interese especulativo”, declarou Rosón, quen responsabilizou tanto a promotora privada como a Xunta da continuidade do procedemento.
A representante municipal tamén vinculou a oposición ao parque coa protección das condicións de vida dos arredor de 900 habitantes da parroquia, aos que expresou o seu apoio. Na súa intervención, sostivo que o Goberno de Alfonso Rueda non está atendendo suficientemente as reclamacións veciñais nin as advertencias técnicas e ambientais que, segundo indicou, afectan ao proxecto.
Rosón reclamou a retirada da iniciativa e insistiu en que “este PIA ten que ir directamente á papeleira”, ao tempo que afirmou que “a dignidade da Sabugueira non se expropia”. A concelleira comprometeu a participación dos catro edís non adscritos nas futuras mobilizacións que convoque a plataforma.
O PLENO XA SOLICITOU O ARQUIVO DO PROCEDEMENTO
A visita dos representantes municipais prodúcese despois de que o Pleno do Concello de Santiago aprobase en setembro unha proposición presentada por Mila Castro para manifestar o seu rexeitamento á tramitación do parque empresarial mediante un PIA e solicitar o arquivo inmediato do expediente.
A iniciativa contou co apoio maioritario da corporación municipal e saíu adiante coa abstención do Partido Popular. Rosón criticou a posición dos populares, aos que acusou de priorizar os intereses da Xunta e da promotora fronte ás demandas da veciñanza da Sabugueira.
Durante aquel debate plenario, Castro tamén puxera sobre a mesa unha cuestión relacionada cos requisitos legais para tramitar a actuación. En concreto, referiuse ao artigo 40.6 da Lei 1/2021, de ordenación do territorio de Galicia, que establece condicións sobre a aceptación das persoas propietarias nos proxectos de iniciativa privada.
Segundo a interpretación exposta pola concelleira, a empresa Pontepedroso Real Estate S.L. debería acreditar o respaldo de propietarios que representen máis do 50% da superficie afectada para poder impulsar a actuación a través deste instrumento urbanístico. Castro sostivo que esa condición non se cumpre no caso de Lavacolla, polo que considera que o procedemento non debería continuar.
A edil tamén lembrou que Santiago conta con máis de 820.000 metros cadrados de solo empresarial público xa planificado, unha superficie que, ao seu xuízo, permitiría estudar alternativas á localización proposta sen necesidade de desenvolver un novo parque na Sabugueira.
A MOBILIZACIÓN CONTINUARÁ O 17 DE OUTUBRO
A Plataforma en Defensa da Sabugueira confía en que as actuacións administrativas e a presión social permitan deter o proxecto. O seu portavoz lembrou que a oposición veciñal xa conseguiu o pasado ano frear temporalmente o avance da iniciativa, despois de que fose necesario reformular a documentación para ampliar a información relativa aos seus efectos ambientais.
A organización considera que os informes sobre patrimonio, as cuestións relacionadas coa titularidade dos terreos e a existencia doutras superficies industriais dispoñibles deben ser examinados antes de adoptar unha decisión definitiva sobre a actuación.
