O ‘non’ do PP e a abstención das concelleiras non adscritas e o PSOE impediron que saian adiante os orzamentos municipais de Santiago, que se elevan a máis de 148 millóns e que só tiveron o si do bipartito (BNG e Compostela Aberta –CA–).
O escenario actual empuxou a que o Goberno local, liderado por Goretti Sanmartín, teña que vincular a súa aprobación a unha cuestión de confianza, que se celebrará noutro pleno extraordinario convocado para este xoves ás 09.00 horas. A decisión tomouse unha vez terminou a sesión desta tarde e o Concello difundiuna posteriormente nun comunicado.
Durante a súa intervención, a rexedora censurou a posición do resto da corporación municipal e instou a “pensar na cidadanía” de Santiago. “Que gana se non hai orzamentos?”, preguntou de forma retórica e, a continuación, respondeuse: “Non gaña nada. Quen non vota a favor o que está a facer é que haxa que esperar para que estes orzamentos entren en vigor”.
Este comentario é unha alusión ao funcionamento da cuestión de confianza. No pleno convocado para o xoves, votarase se lle concede ou non a confianza para seguir no cargo. Se non obtén o número de votos necesarios, iníciase un prazo de 30 días no que, ao seu fin, as contas quedarán aprobadas automaticamente se ninguén presentou antes unha moción de censura.
Neste sentido, o portavoz do PP, Borja Verea, que se referiu ao resto da corporación como o “tripartito das leas”, deu “toda a razón” –con ton sarcástico– á alcaldesa. Así, prognosticou que, como o PSOE e as non adscritas “non queren” que el sexa o alcalde, “en 30 días estes orzamentos van estar aprobados”: “A que vén este paripé?”.
Pola súa banda, o PSOE e as concelleiras non adscritas –expulsadas do Grupo Socialista en maio de 2025–, que facilitaron a investidura de Sanmartín e votaron a favor das contas en ocasións anteriores, centraron as súas críticas nos resultados das negociacións realizadas nos últimos meses.
Desta forma, o non adscrito Gonzalo Muíños reprochou un “incumprimento” de acordos alcanzados con elas e acusou a Sanmartín de tirar de “populismo”, á vez que reivindicou a súa “coherencia”, con indirecta ao seu anterior partido: “Non somos o BNG, nin somos Compostela Aberta, nin somos o PP, nin somos, por sorte, o que queda do que foi o PSOE neste Concello”.
Pola súa banda, a socialista Marta Abal censurou un “novo intento de desprazar á oposición a responsabilidade” da votación e cre que as contas “non están á altura do que necesita Santiago”.
“BENESTAR COLECTIVO”
No seu defensa dos orzamentos, o concelleiro de Facenda, Manuel César, manifestou a vontade do equipo de goberno de “seguir acrecentando o benestar colectivo” de face a avanzar cara a unha “Compostela diversa e igualitaria”.
César si reivindicou que “moitas” das propostas están negociadas, como a intervención de parques infantís, o arranxo de pavimentos e outras obras en espazos deportivos. Tamén apuntou que as conversacións “confirmaron a coincidencia” noutras actuacións, como a elaboración do censo de vivendas baleiras e o estudo de equipamentos culturais, entre outras.
Ademais, remarcou que, “independentemente do proceso negociador”, o orzamento permitirá adxudicar o novo contrato de transporte urbano, ao que destinarán este ano 8,7 millóns. Así mesmo, acrecentarán a dotación para os servizos de madrugadores e de comedor, con máis de 1 millón de euros de subida, e do Servizo de Axuda non Fogar (SAF), cun incremento de 300.000 euros.
En canto ao persoal, a partida pasará de ser de 41,1 millóns en 2025 a 45,8 millóns en 2026, o que supón ao redor dun 31% do orzamento municipal total e o que permitirá crear cinco novas prazas por encima das taxas de reposición (tres de policía local e dous de administración xeral).
Pola súa banda, a tenente de alcaldesa, María Rozas, destacou que o gasto social será de 177 euros por habitante, o que superará ao doutras cidades galegas, como Vigo e A Coruña. Leste foi un dos puntos que a tamén portavoz de CA subliñou sobre as costas despois de manifestar a súa “frustración” polo feito de que a discusión estivese centrada en “tacticismos” e non nas “políticas públicas”.
“SUSPENSO” DO PP
Na súa intervención, o líder dos populares deulle un “suspenso” ao proxecto de orzamentos e perfilouno como “un novo episodio do tripartito das leas”. “Asaltan os petos dos santiagueses con multas e impostos, pero son os menos ambiciosos”, opinou.
En contraposición, Borja Verea ilustrou o modelo de cidade “completamente diferente” que el propón e asegurou que, o seu primeiro orzamento –se chegase a ser alcalde–, incluiría medidas como o derrube da Casa dá Xuventude, a retirada dos radares do túnel de Conxo e a redacción dun novo PXOM, entre máis dunha ducia ideas.
Isto valeulle críticas entre o resto de grupos. Sanmartín referiuse a a enumeración como “a lista dos Reis Meigos” e María Rozas falou de “programa electoral” e “orzamento dunha década”.
CRÍTICAS Ao INVESTIMENTO E Aos INGRESOS
Por outra banda, Gonzalo Muíños censurou “partidas ficticias e ingresos sobredimensionados para conseguir cadrar as contas”, onde tachou o caso das sancións de tráfico como “sanguento”. Así, lembrou que “rebaixar” os ingresos previstos respecto diso foi unha das “liñas vermellas” marcadas por el e as súas compañeiras
Ao mesmo tempo, a socialista Marta Abal afeou que, aínda que sexan os orzamentos máis altos da historia, o investimento “esborrállase nun 50%”. Tamén reiterou que as contas pon “en risco” fondos EDIL xa comprometidos, postos que a consignación prevista para 2026 está “moi lonxe” da requirida.
